Hapat e para të kuptimit


të Lirisë së Shprehjes, Online dhe Offline


bazuar në jurisprudencën aktuale të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut

1.1. Përse u hartua kjo broshurë për Internetin dhe Lirinë e Shprehjes?


Interneti ka ndryshuar ndjeshëm jetët tona këto vitet e fundit në shumë fusha, duke përfshirë edhe mënyrën e aksesit dhe publikimit të informacionit. Më e rëndësishmja, Interneti ka shtuar dhe ka përmirësuar ushtrimin e të drejtave tona të lirisë të fjalës si për mundësimin e aksesit tek burime informimi të larmishme, ashtu edhe duke demokratizuar në mënyrë të konsiderueshme publikimin e hapur të çdo lloj informacioni.

“Në dritën e aksesueshmërisë dhe kapacitetit të tij për ruajtjen dhe përçimin e sasive të mëdha të informacionit, interneti luan rol të rëndësishëm në rritjen e aksesit të publikut tek lajmet dhe në lehtësimin e përhapjes së informacionit në përgjithësi.”

Times Newspapers Ltd kundër Mbretërisë së Bashkuar (Nr. 1 dhe 2), GJEDNJ, 2009  

Times Newspapers Limited kundër Mbretërisë së Bashkuar (nr. 1 dhe 2), Kërkesat nr. 3002/03 dhe 23676/03, Vendimi i datës 10 mars 2009

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi që ka patur ndërhyrje joproporcionale në lirinë e shtypit sipas nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut kur një gazetë ishte urdhëruar nga gjykatat të botonte një njoftim në arkivat e saj të internetit duke njoftuar se dy nene u nënshtroheshin proceseve gjyqësore për shpifje dhe se nuk duhet të riprodhoheshin ose të ishin bazë referimi pa iu drejtuar fillimisht departamentit juridik të tyre.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-91706

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-1623

Për rrjedhojë, kjo solli që liria e shprehjes – sidomos në mjedisin online – është çështje që i përket të gjithëve dhe jo vetëm gazetarëve apo OJQ-ve që merren me lirinë e shprehjes.

“Aktiviteti shprehës i krijuar nga përdoruesit në Internet jep një platformë të paprecedentë për ushtrimin e Lirisë së Shprehjes.”

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

Gjithashtu, është bërë thelbësore që informacioni shpjegues i koncepteve themelore të lirisë së shprehjes dhe jurisprudencës të gjykatës kompetente të thjeshtohen dhe të shpjegohen për një auditor më të madh që mund të ketë interes për këtë temë.

“Funksioni i blogerëve dhe përdoruesve të mirënjohur nëpër mediat sociale mund të asimilohen edhe përmes “mbikëqyrësve publikë ” për aq sa mund të sigurojë mbrojtja sipas Nenit 10.”

Rasti Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2016  

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 18030/11, Vendimi 8 nëntor 2016

Çështja e ka origjinën në një kërkesë të paraqitur në Gjykatë nga Komiteti Hungarez i Helsinkit, pasi u është mohuar nga autoritetet kombëtare akses në informacion rreth mbrojtjes ex officio të caktuar nga dy stacione policore. Gjykata konstatoi se ka pasur shkelje të së drejtës së lirisë së shprehjes të OJQ-së kërkuese dhe ka artikuluar katër kriteret e pragut për të vlerësuar nëse një mohim i aksesit në informacionin e mbajtur nga shteti angazhohet në nenin 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-167828

Legal summaries and comments:

Edhe pse për këtë temë janë botuar shumë libra dhe studime juridike për gjyqtarë apo juristë të tjerë , ne shprehim besimin se tashmë ka një nevojë edhe më të madhe për të thjeshtuar dhe për të shpjeguar bazat e Lirisë së Shprehjes dhe fjalës, sidomos për zbatimin e tyre në botën digjitale. E gjithë kjo jepet me lupën e jurisprudencës aktuale të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (GJEDNJ), që duhet të jetë pika kryesore referimi për të gjithë përdoruesit evropianë të Internetit.

Ideja për këtë broshurë lindi edhe si rezultat i disa përvojave vetjake gjatë trajtimit të Lirisë së Shprehjes në këto vitet e fundit:

Së pari, tema paraqet interes jo vetëm për gazetarët profesionistë, por edhe për disa kategori të tjera përdoruesish të Internetit që kanë formim arsimor të larmishëm dhe që, përgjithësisht, nuk kanë shumë njohuri juridike. Sidoqoftë, të gjithë janë të angazhuar drejt komunikimit të informacionit përmes Internetit dhe ndonjëherë shfaqin pretendime për shkeljen e të drejtave të tyre të Lirisë së Shprehjes.

Së dyti, shpesh procesi i vendimmarrjes rreth Lirisë së Shprehjes është i nxituar, nuk merr kohë të mjaftueshme për debate të gjata publike ose për përdorimin e raporteve të hollësishme apo gjithë përfshirëse si bazë për vendimet e marra. Kjo është e vërteta, sidomos për disa vende në Evropën Juglindore dhe Jugore. Kështu, fragmentet e argumenteve dhe konkluzioneve të GJEDNJ mund të pranohen gjerësisht si pika referimi dhe, për rrjedhojë, si një mjet i rëndësishëm mbrojtjeje në një debat.

Së treti, të ballafaquar me rrjedhën e madhe të informacioneve të disponueshme në ditët e sotme, që të mund të krijojnë opinionin e tyre mjaft përdorues kërkojnë informacione të filtruara e të thjeshta për t’u kuptuar (sesa blloqe tekstesh plot gjuhë juridike të ardhur nga larg apo nga ndonjë shekull tjetër).

Ne besojmë se shumica e vendimeve dhe argumenteve për lirinë e shprehjes në jurisprudencën e GJEDNJ-së janë lehtësisht të kuptueshme për një auditor më të gjerë, kur paraqiten drejt.

“Neni 10 i Konventës garanton lirinë e shprehjes për “të gjithë”. Nuk bëhet asnjë dallim nëse qëllimi i ndjekur është fitimi ose jo.”

Neij dhe Sunde Kolmisoppi kundër Suedisë, GJEDNJ, 2013  

Neij dhe Sunde Kolmisoppi kundër Suedisë, Aplikimi nr. 40397/12, Vendimi 19 shkurt 2013

Ky rast ka të bëjë me ankesën e dy prej bashkë-themeluesve të “The Pirate Bay“, një nga faqet më të mëdha të botës për shkëmbimin e dosjeve 'torrent', se dënimi i tyre për pjesëmarrje në konsumimin e veprave penale që bien ndesh me Aktin mbi të Drejtën e Autorit ka shkelur lirinë e shprehjes.

Gjykata e rrëzoi këtë kërkesë si qartazi të pabazuar. Ajo konstatoi se ndarja, apo lejimi i të tjerëve për të ndarë, i skedarëve të këtij lloji në internet, qoftë edhe material i mbrojtur nga e drejta e autorit dhe për qëllime fitimprurëse, mbulohet nga e drejta për të “marrë dhe dhënë informacion“ sipas nenit 10 (liria e shprehjes ) të Konventës. Megjithatë, ajo arsyeton se gjykatat vendase kishin ekuilibruar në mënyrë të drejtë interesat konkurruese në lojë - të drejtën e kërkuesve për të marrë dhe për të dhënë informacion dhe domosdoshmërinë për të mbrojtur të drejtën e autorit - kur kishin dhënë dënimin për kërkuesit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-117513

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7408

1.2. Liria e shprehjes. Nga t’ia nisim?


Liria e shprehjes është e drejtë themelore e përdorur gjerësisht, shpesh e keqpërdorur, dhe që prapëseprapë nuk kuptohet mjaftueshëm.

Kur nuk na pëlqejnë fjalët e të tjerëve, duam që ata të heshtin dhe të paralajmërohen.

Kur duam të shprehemi, qoftë edhe me terma të ngjashme me ligjëratën që kundërshtojmë, mendojmë se jemi të lirë ta bëjmë këtë gjë .

Arsyet pse kemi të drejtë themelore për lirinë e shprehjes, përse shërben, kur, për ç‘arsye dhe si kufizohet kjo e drejtë, i shqyrtojmë rrallë .

Liria e shprehjes “zbatohet jo vetëm tek “informacioni” apo “idetë ” që pranohen në mënyrë të favorshme ose konsiderohen si të padëmshme a cështje indiference, por edhe tek informacionet/ idetë që kanë qëllim të fyejnë, tronditin apo të shqetësojnë , si psh. Kërkesat për pluralizëm, tolerancë, zgjerimin e botëkuptimit, pa të cilat nuk do të ekzistonte “shoqëria demokratike” .

Axel Springer kundër Gjermanisë [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2012  

Axel Springer kundër Gjermanisë [Dhoma e Madhe], Aplikimi nr. 48311/10, Vendimi 7 shkurt 2012

Kompania kërkuese është botuesi i një gazete kombëtare të përditshme me tirazh të madh, e cila në shtator 2004 botoi një artikull në faqen e parë për yllin e një serie televizive popullore,i cili ishte arrestuar në festivalin e birrës në Mynih për posedim të kokainës. Artikulli u plotësua nga një artikull më i hollësishëm në një faqe tjetër. Menjëherë pasi u shfaq ky artikull, aktori mori një urdhër ndalues që ndalonte çdo botim tjetër të artikullit. Kompania kërkuese u ankua për masën e vendosur ndaj tij kundër raportimit të arrestimit dhe dënimit të aktorit në fjalë.

Gjykata konstatoi se kishte pasur shkelje të nenit 10 (liria e shprehjes) të Konventës, duke konstatuar se kufizimet e vendosura ndaj shoqërisë kërkuese nuk kishin qenë në përpjesëtim të arsyeshëm me qëllimin legjitim të mbrojtjes së reputacionit ose të të drejtave të të tjerëve.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-145700

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-9955

Deklaratave të mësipërme nuk i përgjigjet asnjë linjë e miratuar mendimi. Lajmi i mirë është se ka shumë opinionistë në filozofinë politike, dokumente ligjore dhe vendime gjyqësore të cilat mund të na orientojnë. Madje, një lajm edhe më i mirë është se, meqenëse zbatimi ligjor dhe juridik i kësaj të drejte në kontekste të ndryshme është përherë dinamik, çdokush mund të ketë të drejtën e fjalës dhe ndikim në mënyrën e zbatimit të politikave. Për ta bërë këtë , na duhet t’i kuptojmë më mirë themelet kryesore të kësaj të drejte.

Më poshtë renditen të përmbledhura disa nga konceptet kyçe të të drejtës së Lirisë së Shprehjes.

Ç’është “liria e shprehjes”?


“Liria e shprehjes është një nga themelet jetike të një shoqërie demokratike dhe një nga kushtet bazë për përparimin e saj dhe vetëpërmbushjen e çdo individi”.

Axel Springer kundër Gjermanisë [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2012  

Axel Springer kundër Gjermanisë [Dhoma e Madhe], Aplikimi nr. 48311/10, Vendimi 7 shkurt 2012

Kompania kërkuese është botuesi i një gazete kombëtare të përditshme me tirazh të madh, e cila në shtator 2004 botoi një artikull në faqen e parë për yllin e një serie televizive popullore,i cili ishte arrestuar në festivalin e birrës në Mynih për posedim të kokainës. Artikulli u plotësua nga një artikull më i hollësishëm në një faqe tjetër. Menjëherë pasi u shfaq ky artikull, aktori mori një urdhër ndalues që ndalonte çdo botim tjetër të artikullit. Kompania kërkuese u ankua për masën e vendosur ndaj tij kundër raportimit të arrestimit dhe dënimit të aktorit në fjalë.

Gjykata konstatoi se kishte pasur shkelje të nenit 10 (liria e shprehjes) të Konventës, duke konstatuar se kufizimet e vendosura ndaj shoqërisë kërkuese nuk kishin qenë në përpjesëtim të arsyeshëm me qëllimin legjitim të mbrojtjes së reputacionit ose të të drejtave të të tjerëve.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-145700

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-9955

  • Është instrument i rëndësishëm i lirisë së ndërgjegjes
  • Jep zgjidhje të ndërgjegjshme të mbështetura në respektimin e vlerave të caktuara dhe, kësisoj, jep autonomi individuale dhe përcakton identitetin e çdo personi
  • Kontribuon drejt marrjes së dijeve dhe njohurive përmes debatimit të vlerave sociale dhe morale dhe duke lejuar tregun e ideve
  • Mundëson komunikimin e ideve politike, prandaj kontribuon për demokracinë
  • Ndërton tolerancën duke i lejuar të tjerëve të shprehen.
  • Kontribuon në zhvillimin artistik, dhe lehtëson progresin akademik dhe shkencor. 1

Nga se përbëhet liria e shprehjes?

  • e drejta për të përhapur informacione të të gjitha formave dhe trajtave, dhe;
  • e drejta e të tjerëve për ta marrë atë.
Liria e shprehjes “zbatohet jo vetëm tek përmbajtja e informacionit por edhe tek mjetet e shpërndarjes së tij, meqenëse çdo kufizim në mjete me doemos ndërhyn tek e drejta për të marrë dhe për të dhënë informacion”.

Özturk kundër Turqisë [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 1999

Pse e kufizojmë lirinë e shprehjes?

  • Për shkak se dëmton ushtrimin e të drejtave të tjera (e drejta për privatësi, e drejta për gjykim të drejtë, e drejta për lirinë e mendimit, ndërgjegjes dhe fesë) ose tejkalon caqet themelore të të drejtave të njeriut (ndalimi i diskriminimit dhe ndalimi i keqpërdorimit të të drejtave)
  • Për shkak se nuk është bërë në mirëbesim (publikimi i fakteve të pamjaftueshme të verifikuara, gjuhë fyese e pastër që nuk i shërben asnjë debati me interes publik, etj.)
  • Për shkak se është e dëmshme dhe nuk është në interesin publik
  • Për shkak se vë në rrezik ruajtjen e demokracisë ose të ligjit dhe rendit (nxjerrja e sekreteve shtetërore, duke rrezikuar prishjen e paqes, etj.)
“Siç përcaktohet në nenin 10, Liria e shprehjes është subjekt i përjashtimeve, të cilat duhet të interpretohen në mënyrë strikte, dhe duhet të jepet bindshëm domosdoshmëria për çdo kufizim.”

Axel Springer kundër Gjermanisë [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2012  

Axel Springer kundër Gjermanisë [Dhoma e Madhe], Aplikimi nr. 48311/10, Vendimi 7 shkurt 2012

Kompania kërkuese është botuesi i një gazete kombëtare të përditshme me tirazh të madh, e cila në shtator 2004 botoi një artikull në faqen e parë për yllin e një serie televizive popullore,i cili ishte arrestuar në festivalin e birrës në Mynih për posedim të kokainës. Artikulli u plotësua nga një artikull më i hollësishëm në një faqe tjetër. Menjëherë pasi u shfaq ky artikull, aktori mori një urdhër ndalues që ndalonte çdo botim tjetër të artikullit. Kompania kërkuese u ankua për masën e vendosur ndaj tij kundër raportimit të arrestimit dhe dënimit të aktorit në fjalë. Gjykata konstatoi se kishte pasur shkelje të nenit 10 (liria e shprehjes) të Konventës, duke konstatuar se kufizimet e vendosura ndaj shoqërisë kërkuese nuk kishin qenë në përpjesëtim të arsyeshëm me qëllimin legjitim të mbrojtjes së reputacionit ose të të drejtave të të tjerëve.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-145700

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-9955

Si duhet të jenë këto kufizime?


  • Të parashikohen me ligj
  • Të ndjekin një qëllim legjitim (mbrojtjen e të drejtave ose interesave të tjera)
  • Të nevojshme në një shoqëri demokratike (duhet të ekzistojë nevojë sociale e ngutshme)
  • Proporcionale

Të shprehurit mund të marrin forma të ndryshme: fjalë të folura dhe të shkruara, veprat e artit, filmat, teatri, muzika, artet ose ngjarjet e tjera të interpretimit, përfshirë shkatërrimin e pronës, kur një akt i tillë ka përmbajtje “të të shprehurit“ (shembuj të jetës reale janë djegia e flamurit kombëtar, hedhja e bojës në një statujë). Edhe refuzimi i të shprehurit është formë e të drejtës së lirisë së shprehjes (e drejta për të heshtur).

Liria e shprehjes përfshin një spektër të gjerë komunikimesh, nga kumtimi politike, tek komunikimi akademik, artistik ose tregtar, secili prej tyre merr nivele të ndryshme mbrojtjeje. Liria e shprehjes përfshin të drejtën për akses në informacion që, në rastin e gazetarëve, mund të ketë kuptimin e dhënies të aksesit në një institucion publik, përfshirë gjykatat, ose në një dokument publik, përfshirë të dhënat e shërbimeve sekrete. Ndërkaq, në rastin e qytetarëve, kuptimi i lirisë së shprehjes mund të jetë moscensurimi i aksesit të informacionit në internet.

Shprehja mund të përcillet me një mori kanalesh komunikimi: media e shkruar, librat, letrat, posterët, transmetimet audiovizive dhe televizive dhe – padyshim më këto vitet e fundit – kryesisht përmes internetit.

1.3. 1.3. Liria e shprehjes si e drejtë themelore


Si e drejtë themelore e njeriut, e drejta e lirisë së shprehjes garantohet nga disa traktate dhe dokumente të ligjit ndërkombëtar në këtë fushë.

Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut, e miratuar nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara në vitin 1948, garanton të drejtën e lirisë së fjalës në Nenin 19. Edhe Konventa Ndërkombëtare për të Drejtat Civile dhe Politike e miratuar nga i njëjti organ në vitin 1966 e garanton këtë të drejtë, gjithashtu në nenin 19.

Karta e të Drejtave Themelore e Bashkimit Evropian u miratua në vitin 2000 nga Parlamenti Evropian, Këshilli i Ministrave dhe Komisioni Europian dhe hyri në fuqi në vitin 2009 dhe konsiderohet si “Kushtetuta” e Bashkimit Evropian. Karta gjithashtu mbron të drejtën e lirisë së shprehjes sipas nenit 11 të tij.

Një rëndësi të veçantë ka Konventa Evropiane e të Drejtave të Njeriut (KEDNJ) e Këshillit të Evropës, e hapur për nënshkrim në vitin 1950, e cila përmban në nenin 10 të saj lirinë e shprehjes. Konventa hyri në fuqi në vitin 1953 dhe përgjatë viteve u ndryshua me miratimin e 16 Protokolleve 2 . Disa protokolle të Konventës ende nuk janë ratifikuar nga secili shtet. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut është organi mbikëqyrës i zbatimit të Konventës në 47 shtetet anëtare të Këshillit të Evropës.

Meqenëse Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut përfaqëson instrumentin kryesor të të drejtave të njeriut të shteteve të Këshillit të Evropës, kjo broshurë përqendrohet kryesisht në jurisprudencën e zhvilluar nga Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

timeline

NENI 10 i Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut

Liria e shprehjes


1
Çdokush ka të drejtën e lirisë së shprehjes. Kjo e drejtë përfshin lirinë e mendimit dhe lirinë për të marrë ose për të dhënë informacione dhe ide pa ndërhyrjen e autoriteteve publike dhe pa marrë parasysh kufijtë. Ky nen nuk i pengon Shtetet që të kërkojnë licencimin e ndërmarrjeve të transmetimit audio-viziv, televiziv ose kinematografik.
2
Ushtrimi i këtyre lirive, që përmban detyrime dhe përgjegjësi, mund t’u nënshtrohet këtyre formaliteteve, kushteve, kufizimeve ose sanksioneve të parashikuara me ligj dhe që janë të nevojshme në një shoqëri demokratike, në interes të sigurisë kombëtare, integritetit territorial ose sigurisë publike, për mbrojtjen e rendit dhe parandalimin e krimit, për mbrojtjen e shëndetit ose të moralit, për mbrojtjen e dinjitetit ose të të drejtave të të tjerëve, për të ndaluar përhapjen e të dhënave konfidenciale ose për të garantuar autoritetin dhe paanshmërinë e pushtetit gjyqësor .

1.4. Si ta kuptojmë këtë broshurë


Objekti i të drejtës së lirisë së shprehjes mbështetet tek ndryshimet e koncepteve filozofike, politike dhe ligjore. Ai duhet të analizohet në kontekstin specifik gjeografik, ligjor dhe social. Shpesh, kemi të bëjmë me ushtrimin e raportit të kësaj të drejte me të drejtat e tjera dhe me vlerat themelore.

Kështu, rastet e paraqitura në këtë broshurë duhet të marrin vetëm vlerë referimi. Kjo jurisprudencë, sikurse e GJEDNJ-së, është në ndryshim të përhershëm dhe ndonjëherë është kundërshtuese në vetvete. Ndonjëherë i lihet kritikës pasi herë pas here sjell rezultate zhgënjyese për promovuesit e të drejtave themelore të lirisë së shprehjes dhe aksesit në informacion. Për më tepër, zhvillimet teknike të internetit mund të shkaktojnë ndryshimin e disa supozimeve të deritanishme dhe që mund të bëhen pjesë e vendimeve në të ardhmen.

Sidoqoftë, mjaft herë, jurisprudencat si ajo e GJEDNJ-së mund të jetë vizionare dhe të mbartin vlerën e rëndësishme të promovimit të standardeve bazë të dhënies, ligjërisht, të të drejtave të lirisë së shprehjes dhe aksesit në informacion.

Filtrimi i gjithë jurisprudencës aktuale të GJEDNJ-së ka një kosto që vlen të theksohet. Pikë së pari, në asnjë rast informacioni i kësaj broshure nuk përbën këshillë ligjore. Së dyti, redaktorëve të kësaj broshure iu desh të kufizonin informacionin që do të paraqitej, një zgjedhje që për disa profesionistë ligjorë mund të jetë mangësi. Gjithashtu, përzgjedhja e fushave dhe rasteve na detyroi të përmendim shumë pak disa aspekte të rëndësishme si p.sh. problematikat e “gjuhës së urrejtjes” apo “mbrojtja e burimeve të gazetarisë”.

Gjithashtu, për të thjeshtuar përmbajtjen tekstuale të broshurës, disa citimeve i janë hequr referencat e brendshme në dokumente apo çështje të tjera të GJEDNJ-së. Gjithashtu, emërtimi i çështjes jepet në minimum, si “Emri i paditësit kundër Shtetit, viti”. Çështjet e gjykuara nga Dhoma e Madhe shënohen si të tilla. Teksti i theksuar me ngjyrë më të errët është theksuar nga autorët e broshurës për të vënë në dukje fjalët kyçe me më shumë vlerë për lexuesin.

Detajet mund t’i gjeni në variantin ueb në adresën https://cases.internetfreedom.blog, ku jepet një përmbledhëse e çdo rasti dhe lidhjet me tekstin faktik të aktgjykimit ose me përmbledhjen ligjore të tij.

Gjithashtu, duhet të pohojmë se puna jonë është ndihmuar jo vetëm nga fakti se gjithë informacioni i praktikës gjyqësore të GJEDNJ-së është publik dhe i disponueshëm në internet, por edhe nga ekzistenca e projekteve dhe botimeve të tjera - të gjitha të disponueshme online - të cilat kanë sistematizuar dhe analizuar më në imtësi shumë nga jurisprudenca e GJEDNJ-së e lidhur (edhe) me nenin 10.

Këtu renditim rastet më të rëndësishme, sidomos për përdoruesit që mund të dëshirojnë të kenë ose të kërkojnë më shumë detaje për specifika të veçanta të lirisë së shprehjes:

  • Fletët informuese, sipas temës, për praktikën e Gjykatës dhe rastet e pazgjidhura / në pritje, përgatitur nga Shërbimi i Shtypit e Gjykatës 3
  • Agjencia për të Drejtat Themelore - Baza e të Dhënave të së Drejtës ka një përmbledhje të jurisprudencës së Gjykatës së Drejtësisë të Bashkimit Evropian (CJEU / GJDBE) dhe Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ) me referenca të drejtpërdrejta me Kartën e të Drejtave Themelore të Bashkimit Evropian 4
  • Interneti: praktika ligjore e Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut (2015) 5
  • Liria e shprehjes në Jurisprudencën Evropiane në lidhje me nenin 10 të Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut (2007)6 6
  • Liria e shprehjes, Media dhe Gazetarët. Praktika ligjore e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut – botuar nga Observatori Audioviziv Evropian (2015) 7
  • Udhëzim për zbatimin e nenit 10 të Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut – (2004) Liria e shprehjes dhe shpifja – Një studim i Jurisprudencës së Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut (2016) Teksti i plotë gjendet në linkun: https://rm.coe.int/16806ac95b Autoritetet Rregullatore të Mediave dhe Gjuha e Urrejtjes (2017) 10
  • Blog-u i Vëzhguesve të Strasburgut, Qendra për të Drejtat e Njeriut, Universiteti Ghent, Belgjikë 11
  • Liria Globale e Shprehjes – Universiteti i Kolumbias – bazë të dhënash me mbi 1027 raste nga e gjithë bota.12 12

Rregullimi i Përmbajtjes

Liria nga censura është kërkesa më therëse që bëhet në emër të lirisë së shprehjes, ndofta edhe pikënisja e çdo veprimi për të cilin pretendohet kjo e drejtë. Porse, censurimi mund të marrë forma të pranuara ligjërisht. Kufizimet e mëparshme (urdhrat gjyqësore që ndalojnë botimin e materialeve të caktuara) dhe sekuestrimi i botimeve mund të shihen si forma të pranuara të rregullimit të përmbajtjes, edhe në rastet kur ato janë shpesh të debatueshme ose kontradiktore.

Censura përfaqëson sistemin e kontrollit mbi botimin e librave, filmave, letrave / shkresave, etj. Në të mund të përfshihet edhe censurimi në internet i komenteve të përdoruesve. Censura mund të jetë shtetërore (nga agjensitë ligjzbatuese, e mbështetur në kuadrin ligjor dhe rregullator), por mund të marrë edhe formën e censurës private, ku një aktor privat vendos të mos lejojë që disa fjalë të arrijnë në arenën publike. Censura private është më e vështirë të provohet dhe më sfiduese. Për shembull, një gazetar, artikulli i të cilit nuk botohet nga një media private, do të marrë si përgjigje nga redaktorët argumentin e lirisë së politikës editoriale . Një përdorues që bën një koment në një faqe interneti ndoshta do të përballet me argumentin e politikave dhe rregulloreve të komenteve.

Koncepte si:


  • nevoja për dhënien e një gjykimi të drejtë,
  • nevoja për mbrojtjen e fëmijëve, ose të shëndetit dhe moralit,
  • nevoja për mbrojtjen e emrit të mirë ose e të drejtave të të tjerëve,
  • nevoja për parandalimin e nxjerrjes së informacionit të marrë në mirëbesim, ose
  • siguria kombëtare,
të gjitha përdoren si argumente dhe bazë ligjore për rregullimin e përmbajtjes.

Për parandalimin e përdorimit të tepruar të masave ndëshkuese që synojnë rregullimin e përmbajtjes dhe rrjedhimisht shkurajojnë shprehjen e lirë, Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut ka zhvilluar një jurisprudencë të gjerë. Më poshtë gjenden disa nga parimet udhëzuese.

element cheie Aspekte kyçe nga çështje përkatëse të GJEDNJ-së:


Sekuestrimi i botimeve dhe kufizimi paraprak – vetëm me shqyrtim të rreptë gjyqësor.

“(...) rreziqet domethënëse të kufizimeve të mëparshme janë të tilla saqë nevojitet shqyrtim sa më i kujdesshëm nga ana e Gjykatës. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për sa i përket shtypit, pasi lajmi është mall tejet i konsumueshëm, ndaj vonimi i botimit të tij, edhe për një periudhë të shkurtër, mund t’ia revokojë të gjithë vlerën dhe interesin që mbart”.

Observer dhe Guardian kundër Mbretërisë së Bashkuar, 1991  

Observer dhe Guardian kundër Mbretërisë së Bashkuar, Aplikimi nr. 13585/88, Gjykimi i 26 nëntorit 1991

Gazetat The Observer dhe The Guardian janë ankuar në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pasi gjykatat kombëtare kanë lëshuar një urdhër për ndalimin e botimit të artikujve të veçantë për shkak se ato rrezikojnë sigurinë kombëtare. Gjykata vendosi në favor të gazetave.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57705

Legal summaries and comments: https://rm.coe.int/168007ff48

Efekti i urdhrit ishte ... pjesërisht për të censuruar punën e aplikantit dhe, në thelb, për të tkurrur aftësinë e tij për të parashtruar në publik pikëpamje që e kanë vendin e tyre në një debat publik, ekzistenca e të cilit nuk mund të mohohet. Ka pak rëndësi që opinioni i tij ishte mendim i pakicës, dhe se, në dukje, mund të zhvishet nga meritat meqenëse, në një sferë ku ka pak të ngjarë të ketë siguri, do të qe veçanërisht e paarsyeshme të kufizohej liria e shprehjes vetëm tek dhënia e ideve të pranuara gjerësisht”.

Hertel kundër Zvicrës, 1998  

Hertel kundër Switzerland, Aplikimi nr. 25181/94, Vendim i datës 25 gusht 1998

Kërkuesit, z. Hertel, i ishte ndaluar të botonte artikuj mbi temën e rreziqeve të mundshme shëndetësore të përdorimit të furrave me mikrovalë. Gjykata vlerësoi se masat ndaluese ishin joproporcionale dhe për këtë arsye ishte shkelur neni 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-59366

Legal summaries and comments:

“…  megjithatë, vërehet se kufizimet paraprake mund të justifikohen më lehtë tek rastet që nuk shfaqin nevojë imediate për publikim të menjëhershëm dhe në të cilat nuk ka kontribut të dukshëm tek një debat me interes të përgjithshëm publik. (…) Duhet të mbahet parasysh kufizimi i objektit të veprimit sipas nenit 10 për kufizimet në lirinë e shtypit për të botuar materiale që kontribuojnë në debate për çështje me interes të përgjithshëm publik”

Mosley kundër Mbretërisë së Bashkuar, 2011  

Mosley kundër Mbretërisë së Bashkuar, Aplikimi nr. 48009/08, Vendimi i datës 10 maj 2011

Z. Mosley u ankua në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut pas botimit në Mbretërinë e Bashkuar të artikujve që shkelnin të drejtën e tij për privatësi. Edhe pse kishte fituar dëmshpërblim moral me gjyq, zoti Mosley u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut se mungesa e një kërkese ligjore për mediat që të njoftonin paraprakisht personin se do t'i botonin të dhënat personale (njoftimi paraprak) shkel të drejtën e privatësisë. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, unanimisht vendosi se mungesa e kërkesave të tilla ligjore për njoftimin paraprak nga gazetat nuk shkel të drejtën e tij për privatësi.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-104712

Legal summaries and comments:

Fjalimi politik është forma më e mbrojtur e fjalës
“(...) liria e debatit politik është boshti i konceptit të një shoqërie demokratike, që mbizotëron në të gjithë Konventën. Kufijtë e kritikave të pranueshme janë, në përputhje me rrethanat, më të gjera për një politikan sesa për një individ privat. Ndryshe nga ky i fundit, i pari në mënyrë të pashmangshme dhe me vetëdije qëndron i hapur ndaj shqyrtimit të imtësishëm të çdo fjale dhe vepre të tij nga gazetarët dhe publiku i gjerë, dhe rrjedhimisht duhet të shfaqë një shkallë më të lartë tolerance. Padyshim, paragrafi 2 i nenit 10 jep mbrojtjen e reputacionit të të tjerëve – domethënë, të të gjithë individëve - dhe kjo mbrojtje shtrihet edhe tek politikanët, edhe kur ata nuk veprojnë në kapacitetin e tyre privat; por, në këto raste, kërkesat për këtë mbrojtje duhet të peshohen në raport me interesat e diskutimit të hapur të çështjeve politike”. ."

Lingens kundër Austrisë, 1986  

Lingens kundër Austrisë, Aplikimi nr. 9815/82, Vendimi i datës 8 korrik 1986

Z. Lingens, një gazetar austriak, u ankua me sukses në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pasi u dënua penalisht për shpifje. Dënimi i gazetarit erdhi pasi ai kritikoi ashpër, në artikujt e tij, Kancelarin në pension të Austrisë. Ai përdori fjalë të tilla si “oportunizmi më i ulët“, “imoral“ dhe “i padenjë“ për të përshkruar sjelljen e politikanit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57523

Legal summaries and comments: https://globalfreedomofexpression.columbia.edu/cases/lingens-v-austria/

“Kufiri i kritikave të lejueshme është më i gjerë për Qeverinë sesa për një qytetar privat apo një politikan. Në një sistem demokratik, veprimet apo mosveprimet e Qeverisë duhet t'i nënshtrohen shqyrtimit të imtësishëm jo vetëm nga autoritetet ligjvënëse dhe gjyqësore, por edhe nga shtypit dhe opinioni publik. Për më tepër, pozicioni dominues që zë Qeveria e bën të domosdoshme shfaqjen e përmbajtjes në përdorimin e proceseve penale, sidomos kur ka në dispozicion mjete të tjera për t’iu përgjigjur sulmeve dhe kritikave të papërligjura të kundërshtarëve apo mediave”.

Castells kundër Spanjës, 1992  

Castells ესპანეთის წინააღმდეგ, საჩივარი №11798/85, 1992 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილება

ესპანელი პოლიტიკოსი, ბატონი კასტელსი გასამართლებულ იქნა (სასჯელის სახით შეეფარდა თავისუფლების აღკვეთა; მას ასევე ჩამოერთვა საჯარო სამსახურში თანამდებობის დაკავებისა და პროფესიული საქმიანობის განხორციელების უფლება იმავე ვადით და დაეკისრა ხარჯების გადახდა ) მთავრობისადმი მძიმე ბრალდებების წაყენების გამო. ბატონ კასტელს არ ქონია შესაძლებლობა ემტკიცებინა მის მიერ წაყენებული ბრალდებების ჭეშმარიტება ეროვნული სასამართლოების წინაშე. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ დაადგინა, რომ სახეზე იყო 10-ე მუხლის დარღვევა.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57772

Legal summaries and comments: https://globalfreedomofexpression.columbia.edu/cases/castells-v-spain/

Mediat kanë mbrojtje të posaçme sipas Konventës
“Siç ka theksuar Gjykata në vendimin ‘Handyside’, liria e shprehjes është një nga themelet jetike të një shoqërie demokratike; subjekt i paragrafit 2 të nenit 10, gjen zbatim jo vetëm tek informimi ose idetë që pranohen në mënyrë të favorshme apo që konsiderohen si joformale ose si çështje indiference, por edhe atyre që ofendojnë, tronditin ose shqetësojnë shtetin ose çdo sektor të popullsisë (...). Këto parime janë të një rëndësie të veçantë sa i përket shtypit”.

Sunday Times kundër Mbretërisë së Bashkuar, 1979  

Sunday Times kundër Mbretëria e Bashkuar, Aplikimi nr. 6538/74, Vendimi i datës 26 prill 1979

Sunday Times u ankua me sukses në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, pas një urdhri nga gjykatat angleze për të ndaluar botimin e artikullit të gazetës mbi rreziqet e rënda që paraqet për shëndetin një substancë farmaceutike (thalidomide). Artikulli diskutonte gjithashtu negociatat për zgjidhjen e çështjes së “fëmijëve të talidomidit“, që kishin lindur pas përdorimit të këtij ilaci nga gratë shtatzanë që kishin rezultuar në lindje me defekte të rënda.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57584

Legal summaries and comments: https://globalfreedomofexpression.columbia.edu/cases/the-sunday-times-v-united-kingdom/

““Ndërkohë që shtypi nuk duhet të tejkalojë kufijtë e vendosur, ndër të tjera, për “mbrojtjen e reputacionit të të tjerëve”, gjithsesi e ka detyrë që të përhapë informacion dhe ide mbi çështjet politike sikurse për çdo fushë tjetër me interes publik. Jo vetëm shtypi ka për detyrë të japë informacione dhe ide: edhe publiku gëzon të drejtën që t’i marrë ato (...). Në lidhje me këtë, Gjykata nuk e pranon opinionin e shprehur në gjykimin e Gjykatës së Apelit të Vjenës, për efektin që detyra e shtypit është të japë informacion, interpretimi i të cilit duhej lënë kryesisht tek lexuesi (... ). Liria e shtypit, për më tepër, i siguron publikut një nga mjetet më të mira për të zbuluar dhe për të formuar një mendim për idetë dhe qëndrimet e udhëheqësve politikë (…).

Lingens kundër Austrisë, 1986  

Lingens kundër Austrisë, Aplikimi nr. 9815/82, Vendimi i datës 8 korrik 1986

Z. Lingens, një gazetar austriak, u ankua me sukses në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pasi u dënua penalisht për shpifje. Dënimi i gazetarit erdhi pasi ai kritikoi ashpër, në artikujt e tij, Kancelarin në pension të Austrisë. Ai përdori fjalë të tilla si “oportunizmi më i ulët“, “imoral“ dhe “i padenjë“ për të përshkruar sjelljen e politikanit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57523

Legal summaries and comments: https://globalfreedomofexpression.columbia.edu/cases/lingens-v-austria/

“Në rastin konkret, aplikanti i shprehu pikëpamjet e tij duke i botuar në një gazetë. Për këtë arsye, duhet të merret parasysh roli i lartë i shtypit në një Shtet të prirë nga sundimi i së drejtës. (...) Të ishte ndryshe, shtypi nuk do të ishte në gjendje të luante rolin e tij jetik të “rojtarit publik”

Thorgeirson kundër Islandës, 1992  

Thorgeirson kundër Islandës, Aplikimi nr. 13778/88, Vendimi i datës 25 qershor 1992

Z. Thorgeirson shkroi një artikull që bënte thirrje për hetimin e brutalitetit të policisë. Ai përdori shprehje të forta si: “bishat e egra me uniformë që zvarriten, në heshtje ose jo, nëpër xhunglën e jetës së natës së qytetit tonë”. Ai u dënua me gjobë për veprën penale të shpifjes ndaj punonjësve të policisë, të paspecifikuar. Pas një ankimimi nga z.Thorgeirson, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të tij, me arsyetimin se dënimi i tij përbënte shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57795

Legal summaries and comments: https://rm.coe.int/168007ff48

Kufizimet e shprehjes – vetëm nëse është e nevojshme në një shoqëri demokratike
“Mbetet i hapur diskutimi nëse informacioni në këtë raport ishte mjaft delikat sa të përligjte ndalimin e shpërndarjes së tij. . [...] Në lidhje me këtë të fundit, Gjykata thekson se tashmë ajo e ka konsideruar të panevojshëm ndalimin e nxjerrjes së informacioneve të caktuara duke vërejtur se ishin bërë publike më herët ose që nuk përbënin më informacion konfidencial. [...] Shkurtimisht, meqenëse kjo masë nuk është e nevojshme në një shoqëri demokratike, ka patur shkelje të nenit 10.”

Vereniging Weekblad Bluf! kundër Hollandës, 1995  

Vereniging Weekblad Bluf! kundër Hollandës, nr. aplikimi: 16616/90, Vendimi i datës 9 shkurt 1995

Aplikanti [kërkuesi i të drejtës] ishte një shoqatë holandeze që botonte një revistë javore të quajtur Bluf !. Në vitin 1987, Bluf! mori një raport konfidencial të shërbimit sekret të brendshëm holandez dhe vendosi ta botojë atë. Si pasojë, ambjentet e tyre u kontrolluan pas urdhrit të gjyqtarit hetues. I gjithë tirazhi i atij numri të Bluf!-it u sekuestrua. Gjatë asaj nate, punonjësit e Bluf!-it e ribotuan fshehtas numrin e revistës dhe të nesërmen u shpërndanë në rrugë rreth 2.500 kopje. Pas mbylljes së hetimeve nuk u ngrit padi penale kundër personelit të Bluf !-ir, por gjykatat hollandeze vendosën se të gjitha kopjet e këtij numri të revistës duhet të tërhiqeshin nga qarkullimi. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi që autoritetet hollandeze kishin shkelur nenin 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57915

Legal summaries and comments: http://merlin.obs.coe.int/iris/1995/3/article6.en.html

“(...) kufizimi i shprehjes së lirë në interes të sigurisë kombëtare nuk duhet të konsiderohet si i nevojshëm nëse nuk ekziston “një nevojë sociale e ngutshme” për këtë kufizim, dhe kur nuk është “në raport të drejtë me qëllimet legjitime të ndjekura”.

Observer dhe Guardian kundër Mbretërisë së Bashkuar, 1991  

Observer dhe Guardian kundër Mbretërisë së Bashkuar, Aplikimi nr. 13585/88, Gjykimi i 26 nëntorit 1991

Gazetat The Observer dhe The Guardian janë ankuar në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pasi gjykatat kombëtare kanë lëshuar një urdhër për ndalimin e botimit të artikujve të veçantë për shkak se ato rrezikojnë sigurinë kombëtare. Gjykata vendosi në favor të gazetave.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57705

Legal summaries and comments: https://rm.coe.int/168007ff48

“Mbiemri “i nevojshëm”, në kuptimin e paragrafit 2 të nenit 10 jep ekzistencën e një “nevoje sociale të ngutshme”.

Observer dhe Guardian kundër Mbretërisë së Bashkuar, 1991  

Observer dhe Guardian kundër Mbretërisë së Bashkuar, Aplikimi nr. 13585/88, Gjykimi i 26 nëntorit 1991

Gazetat The Observer dhe The Guardian janë ankuar në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pasi gjykatat kombëtare kanë lëshuar një urdhër për ndalimin e botimit të artikujve të veçantë për shkak se ato rrezikojnë sigurinë kombëtare. Gjykata vendosi në favor të gazetave.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57705

Legal summaries and comments: https://rm.coe.int/168007ff48

Fjalët fyese janë fjalë të mbrojtura
“Sipas mendimit të gjykatës, artikulli i aplikantit, dhe në veçanti fjala ‘Trottel’ [“idiot”], padyshim mund të konsiderohet polemik, por nuk përbën sulm personal të paarsyeshëm pasi autori ka dhënë një shpjegim objektiv të kuptueshëm për ta që rrjedh nga fjalimi i z Haider, që ishte provokues (...). Është e vërtetë që po thirrja e një politikani “Trottel” në publik, mund ta fyejë. Megjithatë, në rastin në fjalë, fjala nuk është në përpjesëtim të zhdrejtë me indinjatën e shkaktuar me vetëdije nga z. Haider. Lidhur me tonin polemik të artikullit, të cilin nuk duhet të mbahet se gjykata e miraton, duhet të sjellim në kujtesë se neni 10 mbron jo vetëm përmbajtjen e ideve dhe informacionit të shprehur, por edhe formën në të cilën ato përcillen”.

Oberschlick kundër Austrisë, 1997  

Oberschlick kundër Austrisë, Aplikimi nr. 20834/92, Vendimi i datës 1 korrik 1997

Oberschlick, gazetar, u dënua penalisht për shpifje pas botimit të një artikulli në lidhje me një politikan austriak të rangut të lartë, në të cilin shkruante: “Unë do të them për Jörg Haider, së pari, se ai nuk është nazist dhe, së dyti se pavarësisht kësaj, ai është idiot. Se unë justifikoj si vijon (...) “. Gjykatat austriake urdhëruan pagesën e gjobës për kundravajtje penale dhe sekuestrimin e botimit të kontestuar. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi se kishte pasur shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58044

Legal summaries and comments: http://merlin.obs.coe.int/iris/1997/7/article4.en.html

“Gjykata bie dakord se përshkrimi i sjelljes së S.P.-së si “falimentim cerebral” (...), ishte vërtet ekstreme dhe se mund të konsiderohej ligjërisht si sjellje fyese. Megjithatë, vihet re se vërejtja e kundërshtuar ishte gjykim vlerësues, siç pranohet nga Qeveria. Është e vërtetë se në mungesë të ndonjë baze faktike, edhe gjykimet e vlerës mund të konsiderohen të tepruara. Sidoqoftë, në rastin konkret, faktet mbi të cilat mbështetet deklarata e kundërshtuar janë përshkruar me imtësi; (...) Në kontekstin që kemi të bëjmë me një debat intensiv ku mendimet janë shprehur me pak kufizime (...), Gjykata e interpreton deklaratën e kundërshtuar si shprehje e një mospajtimi të madh, madje përbuzës për pozicionin e S.P.-së, dhe jo si vlerësim faktik të kapacitetit intelektual të tij. I parë në këtë prizëm, përshkrimi i fjalëve dhe sjelljes së parlamentarit mund të konsiderohet si bazë e mjaftueshme për deklaratën e autorit. (...) Gjykata shpreh se edhe gjuha fyese, e cila shkon përtej mbrojtjes së lirisë së shprehjes, nëse ka si qëllim të vetëm të fyejë, mund të mbrohet me nenin 10 kur ka thjesht objekt stilistikor . (...) Gjykata çmon se deklarata nuk përbënte sulm personal të paarsyeshëm ndaj S.P.-së. “

Mladina D.D. Ljubliana kundër Sllovenisë, 2014  

Mladina D.D. Ljubliana kundër Sllovenisë, Aplikimi nr.Aplikimi nr. 20981/10, Vendimi 17 prill 2014

Mlladina, një revistë periodike javore e lajmeve në Slloveni, u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pasi u urdhërua t'i paguante dëmshpërblim një politikani në shumën 3 000 euro. Në kontekstin e një debati mbi të drejtat e LGBT-ve, politikani kshte dhënë deklarata të diskutueshme. Revista javore i paralajmëroi ashpër politikanin, duke shprehur, ndër të tjera, se sjellja e tij ishte “qëndrimi tipik i një falimentimi cerebral, i cili është me fat që jeton në një vend me një grup të tillë me burime kaq të kufizuara të burimeve njerëzore saqë edhe një person me këto karakteristika mund të përfundojë në Parlament, kur në një vend normal, të denjë në çdo respekt, ai nuk do të mund të ishte as pastrues në një shkollë fillore urbane të nivelit mesatar“. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të revistës javore, duke deklaruar se kishte pasur shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-142424

Legal summaries and comments: https://strasbourgobservers.com/2014/05/05/if-you-cant-stand-the-heat-dont-turn-up-the-oven-strasbourg-court-expands-tolerance-for-criticism-of-xenophobia-to-criticism-of-homophobia/

(…) të dy artikujt ishin konturuar me terma shumë të forta. Sidoqoftë, duke patur parasysh qëllimin dhe impaktin e synuar të tyre, Gjykata është e mendimit se gjuha e përdorur nuk mund të konsiderohet e tepruar . (...) vendimi dhe masa e dënimit ishin në gjendje të dekurajonin diskutimet e hapura të çështjeve me interes publik”. .

Thorgeirson kundër Islandës, 1992  

Thorgeirson kundër Islandës, Aplikimi nr. 13778/88, Vendimi i datës 25 qershor 1992

Z. Thorgeirson shkroi një artikull që bënte thirrje për hetimin e brutalitetit të policisë. Ai përdori shprehje të forta si: “bishat e egra me uniformë që zvarriten, në heshtje ose jo, nëpër xhunglën e jetës së natës së qytetit tonë”. Ai u dënua me gjobë për veprën penale të shpifjes ndaj punonjësve të policisë, të paspecifikuar. Pas një ankimimi nga z.Thorgeirson, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të tij, me arsyetimin se dënimi i tij përbënte shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57795

Legal summaries and comments: https://rm.coe.int/168007ff48

Kufizime të caktuara ndaj informacionit me interes publik, të botuar në mirëbesim
“Gjykata përsërit se pika 2 e nenit 10 ka objekt veprimi të pakët tek liria e shprehjes në fushën e debatit ose fjalimit politik – ku liria e shprehjes ka rëndësi madhore – ose në çështje me interes publik.”

Eon kundër Francës, 2013  

Eon kundër Francës, Aplikimi nr. 26118/10, Vendimi i datës 14 mars 2013

Në vitin 2013, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të një aktivisti i cili u dënua për veprën penale të fyerjes së presidentit francez Nicolas Sarkozy. Z. Eon, aktivist, mbajti një pankartë ku shkruhej “Zhduku, mor trap i vrerosur” gjatë një shfaqje publike të Presidentit francez në 2008. Z. Eon u arrestua dhe më vonë u dënua me pagesën e një gjobe.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-117137 and http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-117742

Legal summaries and comments:

“(…) nuk duhet të harrohet roli i shquar i shtypit në një shtet të qeverisur nga sundimi i ligjit. Ndonëse shtypi nuk duhet të kapërcejë caqet e ndryshme të vendosura, ndër të tjera, për të parandaluar prishjen e qetësisë publike dhe për mbrojtjen e reputacionit të të tjerëve, gjithsesi është i detyruar që të japë informacion dhe ide për çështjet politike dhe për çështje të tjera me interes publik”.”

Castells kundër Spanjës, 1992  

Castells ესპანეთის წინააღმდეგ, საჩივარი №11798/85, 1992 წლის 23 აპრილის გადაწყვეტილება

ესპანელი პოლიტიკოსი, ბატონი კასტელსი გასამართლებულ იქნა (სასჯელის სახით შეეფარდა თავისუფლების აღკვეთა; მას ასევე ჩამოერთვა საჯარო სამსახურში თანამდებობის დაკავებისა და პროფესიული საქმიანობის განხორციელების უფლება იმავე ვადით და დაეკისრა ხარჯების გადახდა ) მთავრობისადმი მძიმე ბრალდებების წაყენების გამო. ბატონ კასტელს არ ქონია შესაძლებლობა ემტკიცებინა მის მიერ წაყენებული ბრალდებების ჭეშმარიტება ეროვნული სასამართლოების წინაშე. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ დაადგინა, რომ სახეზე იყო 10-ე მუხლის დარღვევა.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57772

Legal summaries and comments: https://globalfreedomofexpression.columbia.edu/cases/castells-v-spain/

“Artikujt në fjalë lidhen me çështje me interes publik: menaxhimi i aseteve shtetërore dhe mënyra se si politikanët realizojnë mandatin e tyre. (...) Përveç kësaj, ​ Gjykata është e ndërgjegjshme për faktin se liria gazetareske përmban një prirje të mundshme drejt një grade ekzagjerimi, madje edhe provokimi. (...) Në rastin konkret, Gjykata, ashtu si Komisioni, vëren se nuk ka prova që përshkrimi i ngjarjeve të dhëna në këto artikuj ishte krejtësisht i pavërtetë dhe ishte projektuar për të ushqyer një fushatë shpifjeje (…).”

Dalban kundër Rumanisë, 1999  

Dalban kundër Rumanisë, Numër aplikimi. 28114/95, 28 shtator 1999

Dalban, gazetar, u dënua për veprën penale të shpifjes, duke marrë një dënim të pezulluar me kusht dhe u urdhërua të paguante shpenzimet si pasojë e disa artikujve që kishte botuar. Artikujt e kundërshtuar ishin akuzat kundër një senatori dhe shefi ekzekutiv të një ndërmarrjeje bujqësore shtetërore. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të gazetarit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58306

Legal summaries and comments: http://echr.coe.int/Documents/Reports_Recueil_1999-VI.pdf

“Neni 10 ‘mbron të drejtat e gazetarëve' për të përhapur informacione me interes të përgjithshëm me kusht që ata të veprojnë në mirëbesim dhe në baza të sakta faktike dhe të japin informacion të besueshëm dhe të saktë në përputhje me etikën e gazetarisë”.

Fressoz dhe Roire kundër Francës [Dhoma e Madhe], 1999  

Fressoz dhe Roire kundër Francës [Dhoma e Madhe], Kërkesa No. 29183/95, Vendimi i 21 janarit 1999

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, në gjykimin e saj në Fressoz dhe Roire, vendosi se dënimi penal për posedimin e fotokopjeve të dokumentacionit tatimore përbënte shkelje të nenit 10. Dokumentet u përdorën për botimin e një artikulli që jep detaje për ngritjen e pagave të kryetarit të Kompanisë së automobilëve Peugeot në revistën satirike të përjavshme "Le Canard enchaîné”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58906

Legal summaries and comments: http://www.echr.coe.int/LibraryDocs/DG2/HRFILES/DG2-EN-HRFILES-18(2007).pdf

“Në situatat ku, nga njëra anë bëhet një deklarim faktesh dhe nuk janë sjellë prova të mjaftueshme për ta vërtetuar atë, kurse nga ana tjetër gazetari diskuton një temë me interes të mirëfilltë publik, verifikimi nëse gazetari ka vepruar me profesionalizëm dhe në mirëbesim merr rëndësi madhore ”.

Ghiulfer Predescu kundër Rumanisë, 2017  

Ghiulfer Predescu kundër Rumanisë, Aplikimi nr. 29751/09, Vendimi i 27 qershorit 2017

Predesku është një gazetare rumune, e cila në një shfaqje televizive shprehu opinione rreth kryetarit të bashkisë, duke thënë se ai kishte lidhje me bizneset informale në qytet. Kryetari e paditi atë dhe gjatë gjykimit civil, gazetarja nuk mund të ofronte një bazë të qartë faktike për akuzat e saj. Predesku u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, e cila vendosi se deklaratat e saj përfaqësonin një opinion, i dhënë në mirëbesim dhe kishin një bazë faktike të arsyeshme. Duke marrë parasysh edhe sasinë e madhe të dëmshpërblimit që ishin dhënë, kishte pasur shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-174614

Legal summaries and comments: http://merlin.obs.coe.int/iris/2017/8/article2.en.html

Masat e dënimit duhet të jetë proporcionale
“(…) megjithëse masa e dënimit të autorit nuk e stepi atë që të shprehej, prapëseprapë ishte një tip censure që, me gjasë, do ta dekurajonte që të bënte sërish kritika të asaj natyre në të ardhmen (…). […] Nga shqyrtimet pararendëse të ngjashme me të, shfaqet se ndërhyrja tek ushtrimi i lirisë së shprehjes së z. Lingens nuk ishte “e nevojshme në një shoqëri demokratike ...... për mbrojtjen e reputacionit ... të tjerëve“; nuk ishte në raport të drejtë me qëllimin legjitim të ndjekur. Kështu, ka patur shkelje të nenit 10 të Konventës.”

Lingens kundër Austrisë, 1986  

Lingens kundër Austrisë, Aplikimi nr. 9815/82, Vendimi i datës 8 korrik 1986

Z. Lingens, një gazetar austriak, u ankua me sukses në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pasi u dënua penalisht për shpifje. Dënimi i gazetarit erdhi pasi ai kritikoi ashpër, në artikujt e tij, Kancelarin në pension të Austrisë. Ai përdori fjalë të tilla si “oportunizmi më i ulët“, “imoral“ dhe “i padenjë“ për të përshkruar sjelljen e politikanit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57523

Legal summaries and comments: https://globalfreedomofexpression.columbia.edu/cases/lingens-v-austria/

Shumat e mëdha të dëmit moral mund të jenë joproporcionale
“lidhur me shqyrtimin e masës së vendimit 13 në çështjen e aplikantit e shoqëruar me mungesën e masave mbrojtëse adekuate dhe efektive të periudhës përkatëse kundrejt dëmshpërblimit joproporcional dhe të lartë, Gjykata konstaton se ka pasur shkelje të drejtës së aplikantit sipas nenit 10 të Konventës”. .

Tolstoy Miloslavsky kundër Mbretërisë së Bashkuar, 1995  

Tolstoy Miloslavsky kundër Mbretërishë së Bashkuar, Aplikimi nr. 18139/91, Vendimi 13 korrik 1995

Z. Miloslavsky u urdhërua të paguante dëmet civile pas publikimit të një pamfleti për një person publik. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, unanimisht, theksoi se masa e zhdëmtimit për shpifjen (që kap vlerën 1.5 milion paund) përbënte shkelje të së drejtës së tij për lirinë e shprehjes, siç garantohet me nenin 10 të Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57947

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-10202

“… Gjykata rithekson se, sipas Konventës, dëmshpërblimi për shpifjen duhet të ketë një marrëdhënie të arsyeshme proporcionaliteti me dëmin e shkaktuar ndaj reputacionit. (…). Gjykata vëren se shuma e caktuar e dëmshpërblimit që duhet të paguante aplikanti ishte jashtëzakonisht e lartë. Kësisoj, për mendimin e Gjykatës, [masa e vendimit] ishte e aftë të krijonte efekt “stepës” dhe dekurajues ndaj lirisë së shprehjes së aplikantit”

Ghiulfer Predescu kundër Rumanisë, 2017  

Ghiulfer Predescu kundër Rumanisë, Aplikimi nr. 29751/09, Vendimi i 27 qershorit 2017

Predesku është një gazetare rumune, e cila në një shfaqje televizive shprehu opinione rreth kryetarit të bashkisë, duke thënë se ai kishte lidhje me bizneset informale në qytet. Kryetari e paditi atë dhe gjatë gjykimit civil, gazetarja nuk mund të ofronte një bazë të qartë faktike për akuzat e saj. Predesku u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, e cila vendosi se deklaratat e saj përfaqësonin një opinion, i dhënë në mirëbesim dhe kishin një bazë faktike të arsyeshme. Duke marrë parasysh edhe sasinë e madhe të dëmshpërblimit që ishin dhënë, kishte pasur shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-174614

Legal summaries and comments: http://merlin.obs.coe.int/iris/2017/8/article2.en.html

Detyrat dhe Përgjegjësitë - online dhe offline

Sipas paragrafit 2 të nenit 10, ushtrimi i lirisë së shprehjes shoqërohet me detyra dhe përgjegjësi. Çdo person, kur shprehet publikisht, duhet të veprojë me mirëbesim dhe të japë, për sa është e mundur, informacione të besueshme dhe të sakta dhe të respektojë interesin publik.

Mediat dhe OJQ-të (kurdoherë që veprojnë si mbikëqyrës publikë ose shoqërorë) marrin më shumë mbrojtje me këtë Konventë, por vetëm atëherë kur janë respektuar kushtet e lartpërmendura, pasi përballen me pritshmëri më të mëdha për promovimin e mesazheve të përgjegjshme para publikut. Kjo mbrojtje (sikurse dhe përgjegjësitë e veçanta) shtrihet tek individët në këto dy tipe organizatash, përkatësisht tek gazetarët dhe aktivistët dhe punonjësit e OJQ-ve, sidomos gazetarët, nga të cilët pritet të ruajnë këto detyra dhe obligime profesionale edhe kur botojnë në emër të tyre.

Çdo individ privat që shprehet publikisht duhet t’u përmbahet po këtyre kushteve që të mund të përfitojë nga mbrojtja ligjore me nenin 10, edhe pse pritshmëritë e ofrimit të informacioneve të sakta janë dukshëm më të ulëta në rastin e tyre. Një person privat ka mjete të kufizuara të verifikimit të informacionit, përjashtuar burimet publike të disponueshme e që merren lehtë. Ndërkaq, kur mendimi mund të shprehet lirisht, pritshmëritë janë që të ketë një bazë faktike. Atribuimi i fakteve, si p.sh. le të themi, të korrupsionit, nuk duhet të jepet në mënyrë të shkujdesur, pasi çon në humbjen e masave të mbrojtjes ligjore me nenin 10.

Fjala e nëpunësve të shërbimit civil dhe pjesëtarëve të forcave të armatosura është e mbrojtur, por ata duhet të heqin dorë nga disa të drejta të fjalës së lirë, për interesa si ruajtja e fshehtësisë së informacionit delikat, madje edhe sekret shtetëror, ruajtjen e autoritetit ushtarak dhe të disiplinës policore. Nëpunësit e sektorit publik kanë “detyrën që të shfaqin besnikëri, vetëpërmbajtje dhe maturi para punëdhënësit të tyre” (Guja kundër Moldavisë [Dhoma e Madhe], 2008, GJEDNJ).

Të shprehurit online mbart në vetvete më shumë detyra përgjegjësi pasi iInterneti, prej natyrës, mund t'i japë të gjithë informacionit të botuar ekzistencë të përhershme dhe e bën të aksesueshëm në të gjithë botën. Në analizimin e kësaj problematike, GJEDNJ çmon se njoftimi i një padie në pritje mund të botohet online pranë artikujve të diskutueshme pa qenë një ndërhyrje joproporcionale ndaj të drejtës së lirisë së shprehjes. Në kahun tjetër, GJEDNJ çmon se detyrimi për heqjen e artikujve nga interneti, në rastet e shpifjes, shkel nenin 10.

Gjuha e urrejtjes, ashtu si nxitja e dhunës, kur ka probabilitet të aktualizimit të veprave të dhunshme, nuk mbrohet nga Konventa, pasi bie ndesh me parimet e “ndalimit të keqpërdorimit të të të drejtave“ (neni 17 i KEDNJ-së) dhe “ndalimin e përgjithshëm të diskriminimit“ (neni 1 i Protokollit Nr. 12 të KEDNJ-së), gjithsesi,ka sërish një impakt të fortë tek të shprehurit online. Sidoqoftë, gjuha e urrejtjes duhet të dallohet nga gjuha fyese (detajet për gjuhën fyese gjenden në kapitullin “Rregullimi i Përmbajtjes“).

Neni 17 i Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut

Ndalimi i keqpërdorimit të të drejtave


Asnjë aspekt i kësaj Konvente nuk mund të interpretohet se lë të kuptohet që ndonjë shtet, grup apo person ka të drejtë të angazhohet apo të zhvillojë aktivitete dhe vepra që kanë për qëllim të rrënojnë ndonjë nga të drejtat apo liritë e parashtruara këtu apo kufizimin e tyre në një shkallë më të madhe nga sa është parashikuar me këtë Konventë.

NENI 1 i Protokollit Nr. 12 të Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut

Ndalimi i përgjithshëm i diskriminimit


1
Gëzimi i çdo të drejte të përcaktuar me ligj sigurohet pa diskriminim për shkaqe të tilla si gjinia, raca, ngjyra, gjuha, feja, bindjet politike ose të tjera, kombësia apo përkatësia sociale, klasifikimi si pakicë kombëtare, pronësia, lindja apo ndonjë status tjetër.
2
Askush nuk diskriminohet nga autoritetet publike për shkaqet e sipërcituar në paragrafin 1.

element cheieAspekte kyçe nga çështje përkatëse të GJEDNJ-së:


Veproni në mirëbesim, jepni informacione të besueshme dhe respektoni interesin publik

“Në një shoqëri demokratike, roli mbikqyrës e vendimtar i shtypit pohohet dhe mbrohet nga kjo Gjykatë në vijim të një mase të madhe çështjesh për lirinë e shprehjes, të cilat kanë nxjerrë në pah jo vetëm të drejtën e shtypit për të dhënë informacion por edhe të drejtën e publikut për ta marrë atë. Me këtë veprim, Gjykata ka luajtur rol të rëndësishëm për hedhjen e themeleve të parimeve qeverisëse të shtypit të lirë brenda komunitetit të Konventës dhe më gjerë. Sidoqoftë, Gjykata ballafaqohet për herë të parë me pyetjen se si do të peshohet roli i gazetave në mbulimin e një historie që është padyshim me interes publik, në raport me të drejtën e reputacionit të një grupi të identifikuar individësh në thelb të kësaj historie. Në pikëpamjen tonë, fakti që ka interes të madh publik nuk duhet të shkaktojë që gazetat të shkarkohen nga përgjegjësitë për etikën bazë të veprimtarisë tregtare ose nga ligjet për shpifjen.
Për arsye të brendshme që kanë “Detyrat dhe Përgjegjësitë” në ushtrimin e lirisë së shprehjes, mbrojtja e gazetarëve me nenin 10 në lidhje me raportimin e çështjeve me interes të përgjithshëm është subjekt i dispozitës se ata po veprojnë në mirëbesim për të dhënë informacione të sakta dhe të besueshme në përputhje me etikën e gazetarisë...
Sipas mendimit të Gjykatës, shtypi normalisht, duke kontribuuar në debatin publik për çështje me interes legjitim, duhet ta ketë të drejtën që të mbështetet tek përmbajtja e raporteve zyrtare pa patur nevojë të kryejë kërkime të pavarura; në të kundërt, dëmtohet roli jetik i shtypit si mbikëqyrës publik”.

Bladet Tromsø dhe Stensaas kundër Norvegjisë [Dhoma e Madhe], 1999  

Bladet Tromsø dhe Stensaas kundër Norvegjisë [Dhoma e Madhe], Aplikimi nr. 21980/93, Aktgjykimi 20 maj 1999

Një gazetë dhe redaktori i saj u ankuan në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut pasi u urdhëruan të paguajnë dëmshpërblim për shpifje, pas publikimit të deklaratave të bëra nga një palë e tretë lidhur me pretendime për shkelje të rregulloreve të gjuetisë së fokave. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi se kishte pasur shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58369

Legal summaries and comments: http://www.echr.coe.int/LibraryDocs/DG2/HRFILES/DG2-EN-HRFILES-18(2007).pdf

“(...) nuk është e qartë nëse aplikanti ka patur si qëllim t’i postonte këto deklarata në cilësinë e tij si gazetar që informon publikun, apo nëse ai i ka shprehur mendimet e tij personale si një qytetar i thjeshtë në vazhdën e një debati në internet. Megjithatë, është e qartë se, (...) aplikanti, duke qenë një gazetar i mirënjohur, nuk e fshehu identitetin e tij dhe i dha deklaratat e tij publikisht, duke i postuar ato në një forum të hapur dhe të njohur në internet, një medium ky që, në kohët moderne, ka një efekt jo më pak të fuqishëm sesa mediat e shkruara. (...) duke akuzuar individë konkretë në mënyrë të drejtpërdrejtë për një formë specifike kundërvajtjeje, përmban detyrimin për të siguruar një bazë të mjaftueshme faktike për këtë deklarim të tillë (...)”.

Fatullayev kundër Azerbajxhanit, 2010  

Fatullayev. kundër Ayerbajxhanit, Aplikimi nr. 40984/07, Vendimi 22 prill 2010

Kërkuesi, një redaktor gazete, u ndoq penalisht në lidhje me dy artikuj që kishte botuar. Ai u shpall fajtor për shpifje, kanosje terrorizmi dhe nxitjen e armiqësisë etnike dhe u dënua me tetë vjet e gjysëm burgim githsej.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-98401

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-984

OJQ-ve u njihet roli i mbikëqyrësit publik
“(...) kur një OJQ tërheq vëmendjen për çështje me interes publik, ushtron rolin e mbikëqyrësit publik me rëndësi të ngjashme me atë të shtypit dhe mund të karakterizohet si një “mbikëqyrës” social dhe i garantohet mbrojtje me Konventë në mënyrë të ngjashme si mbrojtja e ofruar për shtypin”. (...) një OJQ që kryen rol mbikëqyrës publik ka të ngjarë të ketë ndikim më të madh kur raporton parregullsi të punonjësve të shërbimit publik dhe shpesh disponon mjete më të shumta të verifikimit dhe të vërtetimit të kritikave sesa një raportim individual mbi atë që personi ka vënë re personalisht”.

Medžlis Islamske Zajednice Brčko dhe të Tjerët kundër Bosnje-Hercegovinës [Dhoma e Madhe], 2017  

Medžlis Islamske Zajednice Brčko dhe të tjerë kundër Bosnje-Hercegovinës (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 17224/11, Vendimi 27 qershor 2017

Kërkuesit janë katër OJQ që dërguan një letër private tek autoritetet më të larta të rrethit, duke shprehur shqetësimet e tyre lidhur me emërimin e drejtorit të stacionit radiofonik publik multietnik. Letra u përhap në shtyp. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi se përgjegjësia e brendshme e OJQ-ve nuk përbënte shkelje të së drejtës për lirinë e shprehjes. Përveç gjykimit të vlerës, letra në fjalë përmbante akuza të pasakta nga ana faktike dhe OJQ-të nuk kishin bërë përpjekje të arsyeshme për verifikimin e vërtetësisë së tyre.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-175180

Legal summaries and comments:

Nëpunësit e shërbimit publik dhe anëtarët e forcave të armatosura – mbrojtja e kufizuar e fjalës
“(…) neni 10 mbron jo vetëm përmbajtjen e ideve dhe informacionit të shprehur, por edhe formën me të cilën ato përcillen. E njëjta gjë është e vërtetë edhe kur personat në fjalë janë pjesëtarë të forcave të armatosura, pasi neni 10 është i zbatueshëm për ta sikurse për çdo person tjetër brenda juridiksionit të Shteteve Kontraktuese. (…) autoritetet kombëtare duhet të sigurojnë që dënimet joproporcionale të mos i zbehin përpjekjet e përfaqësuesve të sindikatave që t’i japin zë dhe të mbrojnë interesat e anëtarëve të tyre (…).”

Szima kundër Hungarisë, 2012

Szima kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 29723/11, Vendimi 9 tetor 2012

Kërkuesja, një zyrtare e lartë policie në pension, ishte kryetarja e një sindikate policie. Në këtë cilësi, ajo botonte artikuj në faqen e internetit të sindikatave, ku mbulonte edhe bashkërendimin e redaktimit. Botimet kishin të bënin me tema të tilla si shpërblimi i papaguar për punonjësit e policisë, nepotizmi i dyshuar dhe ndikimi i panevojshëm politik në forcë, si dhe kualifikimet e dyshimta të punonjësve të lartë të policisë. Ajo u shpall fajtore për nxitjen e mosbindjes dhe u dënua me një gjobë dhe ulje në gradë. Gjykata vendosi që ndërhyrja në lirinë e shprehjes së kërkuesit ishte proporcionale dhe në përputhje me kufizimet e nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-113386

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7254

“(…) Gjykata do të konsiderojë shkallën e kufizimit të lirisë së shprehjes së një punonjësi të forcave të policisë në drejtim të parandalimit të çrregullimeve brenda policisë, një organizatë me strukturë hierarkike ku disiplina është mëse thelbësore për kryerjen e funksioneve të veta... (...) Gjykata vëren se, duke u futur në polici, aplikanti duhet të ketë qenë në dijeni të kufizimeve që kanë punonjësit gjatë ushtrimit të të drejtave të tyre”.

Szima kundër Hungarisë, 2012  

Szima kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 29723/11, Vendimi 9 tetor 2012

Kërkuesja, një zyrtare e lartë policie në pension, ishte kryetarja e një sindikate policie. Në këtë cilësi, ajo botonte artikuj në faqen e internetit të sindikatave, ku mbulonte edhe bashkërendimin e redaktimit. Botimet kishin të bënin me tema të tilla si shpërblimi i papaguar për punonjësit e policisë, nepotizmi i dyshuar dhe ndikimi i panevojshëm politik në forcë, si dhe kualifikimet e dyshimta të punonjësve të lartë të policisë. Ajo u shpall fajtore për nxitjen e mosbindjes dhe u dënua me një gjobë dhe ulje në gradë. Gjykata vendosi që ndërhyrja në lirinë e shprehjes së kërkuesit ishte proporcionale dhe në përputhje me kufizimet e nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-113386

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7254

“Neni 10 gjen zbatim edhe tek qendra e punës dhe se nëpunësit e shërbimit civil, si aplikanti, gëzojnë të drejtën e lirisë së shprehjes (…). Në të njëjtën kohë, Gjykata është e ndërgjegjshme se nëpunësit kanë detyrën që të shfaqin besnikëri, vetëpërmbajtje dhe maturi para punëdhënësit të tyre. (…) Gjithashtu, në funksion të vetë natyrës të pozicionit të tyre, nëpunësit e shërbimit civil shpesh kanë akses në informacione që qeveria, për arsye legjitime të ndryshme, mund të dojë t’i mbajë të rezervuara ose sekrete. Kështu, detyra e maturisë së nëpunësit të shërbimit civil zakonisht do të jetë edhe detyrim i madh”.

Guja kundër Moldavisë [Dhoma e Madhe], 2008  

Guja kundër Moldavisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 14277/04, Vendimi 12 shkurt 2008

Në një rast kur Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi se kishte pasur shkelje të të drejtës së lirisë së shprehjes së një nëpunësi civil, i cili u shkarkua pasi zbuloi informacion lidhur me përpjekjet e politikanëve të lartë për të ndikuar tek gjyqësori, Gjykata zhvilloi kriteret që duhet të përdoren në vlerësimin e proporcionalitetit të një ndërhyrjeje në lirinë e shprehjes së nëpunësit civil.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/sites/eng/pages/search.aspx?i=001-85016

Legal summaries and comments:

Arkivat e internetit kanë rol të rëndësishëm në lirinë e shprehjes
“në dritën e aksesueshmërisë dhe kapacitetit të tij për të ruajtur dhe komunikuar sasi të mëdha informacioni, interneti luan rol të rëndësishëm në shtimin e aksesit të publikut në lajme dhe lehtësimin e përhapjes së informacionit në përgjithësi. Mirëmbajtja e arkivave të internetit është një aspekt me rëndësi kritike për këtë rol“.

Times Newspapers Ltd kundër Mbretërisë së Bashkuar (Nr. 1 dhe 2), GJEDNJ, 2009  

Times Newspapers Limited kundër Mbretërisë së Bashkuar (nr. 1 dhe 2), Kërkesat nr. 3002/03 dhe 23676/03, Vendimi i datës 10 mars 2009

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi që ka patur ndërhyrje joproporcionale në lirinë e shtypit sipas nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut kur një gazetë ishte urdhëruar nga gjykatat të botonte një njoftim në arkivat e saj të internetit duke njoftuar se dy nene u nënshtroheshin proceseve gjyqësore për shpifje dhe se nuk duhet të riprodhoheshin ose të ishin bazë referimi pa iu drejtuar fillimisht departamentit juridik të tyre.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-91706

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-1623

Përditësimi i një artikulli në një arkiv Interneti, siç kërkohet me vendim gjykate,mund të jetë ndërhyrje e pranueshme në lirinë e shprehjes
(...) ndërsa funksioni kryesor i shtypit në një demokraci është të veprojë si “mbikëqyrës publik“, ai ka një rol dytësor të vlefshëm për ruajtjen dhe vënien në dispozicion të arkivave publike që përmbajnë lajme të raportuara më parë. Sidoqoftë, marzhi i vlerësimit i cili u jepet Shteteve në vendosjen e ekuilibrit midis të drejtave konkurruese mund të jetë më i madh kur bëhet fjalë për arkivat lajmesh të ngjarjeve të kaluara, sesa raportimin e lajmeve të ngjarjeve aktuale. Në veçanti, detyra e shtypit për të vepruar në përputhje me parimet e përgjegjësisë së gazetarisë duke siguruar saktësinë e botimit të informacionit historik (në vend që të informacionit të konsumit) dhe që mund të jetë më i rreptë në mungesë të ndonjë urgjence për botimin e materialit.
(...) Gjykata (...) nuk e konsideron kërkesën e botimit të një kualifikimi të përshtatshëm për një artikull që gjendet në një arkiv interneti, kur redaksia e gazetës ka marrë njoftim për fillimin e një nisme ligjore ndaj një shpifjeje në lidhje me atë artikull të botuar në shtypin e shkruar, pasi përbën një ndërhyrje joproporcionale në të drejtën e lirisë së shprehjes “.

Times Newspapers Ltd kundër Mbretërisë së Bashkuar (Nr. 1 dhe 2), 10 mars 2009  

Times Newspapers Limited kundër Mbretërisë së Bashkuar (nr. 1 dhe 2), Kërkesat nr. 3002/03 dhe 23676/03, Vendimi i datës 10 mars 2009

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi që ka patur ndërhyrje joproporcionale në lirinë e shtypit sipas nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut kur një gazetë ishte urdhëruar nga gjykatat të botonte një njoftim në arkivat e saj të internetit duke njoftuar se dy nene u nënshtroheshin proceseve gjyqësore për shpifje dhe se nuk duhet të riprodhoheshin ose të ishin bazë referimi pa iu drejtuar fillimisht departamentit juridik të tyre.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-91706

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-1623

Heqja e artikujve nga arkivat e internetit mund të shkelë Lirinë e Shprehjes
Gjykata më tej vëren konstatimin e Gjykatës Rajonale të Varshavës se artikulli në fjalë ishte botuar në edicionin e shtypur të gazetës. Ajo gjykatë u shpreh se nuk është roli i gjykatave të urdhërojnë që artikulli të fshihet sikur të mos kishte ekzistuar kurrë. Gjykata pranon se autoriteteve gjyqësore nuk i takon që të angazhohen në rishkrimin e historisë duke urdhëruar heqjen nga duart e publikut të të gjitha gjurmëve të botimeve për të cilat është vendosur në të shkuarën me vendime gjyqësore të formës së prerë,se kanë shkaktuar sulme të pajustifikuara ndaj reputacionit të individëve. Për më tepër, është e rëndësishme për vlerësimin e çështjes se interesi legjitim i publikut në aksesin në arkivat publike në internet të shtypit duhet të mbrohet sipas nenit 10 të Konventës.
Gjykata është e mendimit se shkeljet e pretenduara të të drejtave të mbrojtura sipas nenit 8 të Konventës duhet të korrigjohen me mjetet ligjore adekuate dhe të disponueshme sipas ligjit kombëtar. Në këtë drejtim, vlen të përmendet se në rastin konkret Gjykata e Apelit e Varshavës vërejti se do të ishte e dëshirueshme që në artikullin e botuar në faqen e internetit të shtohet një koment informues për publikun lidhur me rezultatin e proceseve civile në të cilat gjykatat kishin lejuar kërkesat e aplikantëve për mbrojtjen e të drejtave të tyre personale. Kështu, Gjykata shprehet e kënaqur që gjykatat vendase kanë qenë në dijeni të rëndësisë që mund të mbajnë botimet në dispozicion të publikut të gjerë në internet për mbrojtjen efektive të të drejtave individuale. Përveç kësaj, gjykatat shfaqën se e vlerësuan vlerën e disponueshmërisë në faqen e internetit të gazetës për të dhënë informacion të plotë rreth vendimeve gjyqësore që lidhen me nenin për mbrojtjen efektive të të drejtave dhe reputacionit të Aplikantit.”

Węgrzynowski dhe Smolczewski kundër Polonisë, 2013  

Węgrzynowski dhe Smolczewski kundër Polonisë, Aplikimi nr. 33846/07, Vendimi 16 korrik 2013

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi se refuzimi i gjykatave vendase për të urdhëruar një gazetë që të fshinte nga arkivat e saj në internet një artikull që dëmtonte reputacionin e kërkuesve, nuk përbënte shkelje të së drejtës për privatësi, pasi ishte arritur një ekuilibër midis të drejtave të mbrojtura midis nenit 8 dhe nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-122365

Legal summaries and comments:

Gjuha e urrejtjes, si dhe nxitja ndaj dhunës - nuk është fjalë e mbrojtur
(...) vendosja e një dënimi me burg për një shkelje të shtypit do të jetë në përputhje me lirinë e shprehjes së gazetarëve, siç garantohet me nenin 10 të Konventës vetëm në rrethana të jashtëzakonshme, veçanërisht aty ku të drejtat e tjera themelore janë dëmtuar seriozisht, në rastet e gjuhës së urrejtjes ose të nxitjes së dhunës .

Fatullayev kundër Azerbajxhanit, 2010  

Fatullayev. kundër Ayerbajxhanit, Aplikimi nr. 40984/07, Vendimi 22 prill 2010

Kërkuesi, një redaktor gazete, u ndoq penalisht në lidhje me dy artikuj që kishte botuar. Ai u shpall fajtor për shpifje, kanosje terrorizmi dhe nxitjen e armiqësisë etnike dhe u dënua me tetë vjet e gjysëm burgim githsej.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-98401

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-984

Komentet e kontestuara në rastin konkret, siç vlerësohet nga Gjykata Supreme, kryesisht përbënin fjalimin dhe fjalimin e urrejtjes që drejtpërsëdrejti mbronin veprimet e dhunës. Prandaj, krijimi i natyrës së tyre të paligjshme nuk kërkonte ndonjë analizë gjuhësore apo ligjore pasi vërejtjet ishin dukshëm të paligjshme .

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

Detyrimi i ndërmjetësit për shërbimet e internetit

Një nga rolet vendimtare të aktorëve në Internet është zhvilluar nga shërbimet e internetit, i emërtuar ndërmjetës, që nuk krijojnë direkt përmbajtje në internet, por e përpunojnë atë në mënyra të ndryshme, duke u bërë kështu ruajtësit e asaj që botohet në internet.

Nëse mendojmë për shërbimet aktuale më të njohura të internetit, si Facebook, Google, Tëitter, Instagram ose Youtube, të gjitha këto janë të bazuara në mbajtjen dhe vënien në dispozicion të informacionit të prodhuar nga përdoruesit e tjerë të internetit (përmbajtja e krijuar nga përdoruesit), kështu ata zakonisht quhen “Ndërmjetësit e Internetit“. .

Gama e ndërmjetësve të internetit është jo vetëm e shumëllojshme, por edhe me ndryshime të shpejta - si në aspektin e aktivitetit dhe përmasave në tregun e internetit, ashtu edhe në shërbimet, funksionet apo modelet e biznesit. Sidoqoftë, disa kanale të tregut mbizotërohen nga një ose dy lojtarë të stërmëdhenj, gjë që mund t'i vendosë ata në gjendje të kapin kontrollin e komunikimit, që sjell sfida të tjera shtesë si rezultat i veprimeve të tyre mbi të drejtat e njeriut në përgjithësi dhe lirinë e shprehjes në veçanti.

“Gjykata pranon se YouTube është një platformë unike në sajë të karakteristikave, aksesueshmërisë dhe mbi të gjitha ndikimit të tij potencial dhe se nuk ka patur asnjë alternativë tjetër në dispozicion të aplikantëve“.

Cengiz dhe të Tjerët kundër Turqisë, 2015  

Cengiz dhe të tjerë kundër Turqisë, Aplikimi nr. 48226/10 dhe 14227/11, Vendimi 1 dhjetor 2015

Në maj 2008, një gjykatë në Ankara vendosi se përmbajtja e dhjetë faqeve në faqen e internetit të YouTube shkelte ndalimin ndaj 'fyerjes së kujtimit të Ataturkut' dhe për këtë arsye nxori një urdhër bllokimi për tërë faqen e internetit. Kërkuesit, të cilët ishin përdorues aktivë të internetit, e apeluan vendimin. Ankesa e tyre u hodh poshtë mbi bazën se ata nuk ishin palë në procesin hetimor dhe për këtë arsye nuk kishin locus standi për të kundërshtuar urdhrin e bllokimit. Kërkuesit u ankuan se pamundësia për të hyrë në YouTube - një platformë të cilën e përdornin gjerësisht në punën e tyre akademike - shkelte të drejtën e tyre për të marrë dhe dhënë informacion dhe ide. Gjykata konstatoi se urdhri bllokues shkelte të drejtën e kërkuesve për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-159188

Legal summaries and comments:

Për më tepër, ndërmjetësit e internetit kanë miratuar rregullat e tyre - zakonisht të njohura si terma dhe kushte - për përdorimin e platformës, që përfshijnë politikat e përmbajtjes dhe rregullat për bllokimin ose heqjen e saj. Në vitet e fundit, këto rregulla vazhdimisht bien ndesh me veprimet e përdoruesve të internetit - që e kanë portretizuar veprimtarinë e këtyre ndërmjetësve si masa censure - duke ngritur pikëpyetje mbi sistemet e reja të modeleve të privatizuara të zbatimit të ligjit që janë zbatuar. 14

Në këtë kontekst, roli i ndërmjetësve të internetit po bëhet gjithnjë e më kompleks, i ndarë midis modeleve të tyre të deritanishme të punës, duke respektuar të drejtat e njeriut dhe duke pranuar ankesat për çështje të ndryshme të përziera me detyrime ligjore të ndryshme që dallojnë nga një juridiksion në tjetrin.

Ndërsa jurisprudenca e GJEDNJ-së për këtë temë është ende në fillimet e saj (dhe të gjitha rastet e Gjykatës përqendrohen vetëm në një situatë specifike - komentet e lëna nga përdorues të tjerë në faqet e tjera të internetit), vlen të theksohet puna e Komitetit të ekspertëve të Këshillit të Evropës për 'ndërmjetësit e Internetit' 15 ku janë përgatitur propozime për caktimin e standardeve për rolet dhe përgjegjësitë e ndërmjetësve të internetit, duke përfshirë një studim mbi dimensionet e të drejtave të njeriut tek teknikat e automatizuara të përpunimit të të dhënave (konkretisht, algoritmet) dhe ndërlikimet rregullatore të mundshme.

element cheieAspekte kyçe nga çështje përkatëse të GJEDNJ-së:

Platformat në internet kanë detyra dhe përgjegjësi për lirinë e shprehjes, por roli i tyre është i ndryshëm nga ai i një botuesi tradicional
Në Rekomandimin e fundit të Komitetit të Ministrave për Shtetet anëtare të Këshillit të Evropës mbi një nocion të ri të medias, ato u quajtën “një trajtim i diferencuar dhe i graduar [që] kërkon që secili aktor, shërbimet e të cilit identifikohen si media, si ndërmjetës, ose si veprimtari ndihmëse, përfiton nga forma e përshtatshme (e diferencuar) dhe niveli i duhur (i graduar) i mbrojtjes dhe kjo përgjegjësi gjithashtu kufizohet në përputhje me nenin 10 të Konventës Evropiane të të Drejtave të Njeriut dhe standardet e tjera përgjegjëse të hartuara nga Këshilli i Evropës“. Kësisoj, Gjykata arsyeton se për shkak të natyrës së veçantë të Internetit, “detyrat dhe përgjegjësitë“ që do të jepen në një portal lajmesh në Internet pasi qëllimet e Nenit 10 mund të jenë të ndryshme nga ato të një botuesi tradicional, për sa i përket përmbajtjes së palëve të treta.“

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

Natyra tregtare dhe ndikimi publik / audienca e ndërmjetësve duhet të merren parasysh
Gjykata shqyrton se çështja ka të bëjë me “detyrat dhe përgjegjësitë“ e portaleve të lajmeve të internetit, sipas nenit 10 pika 2 e Konventës, kur ato ofrojnë për qëllime ekonomike një platformë për komentet e krijuara nga përdoruesit mbi përmbajtjen e publikuar më parë dhe disa përdorues - të identifikuar ose anonimë - përfshihen në një ligjërim qartësisht të paligjshëm, i cili shkel të drejtat e personalitetit të të tjerëve dhe përbën gjuhë urrejtjeje dhe nxitje të dhunës kundër tyre. ​ Gjykata thekson se rasti konkret lidhet me një portal lajmesh në internet të menaxhuar në mënyrë profesionale, të drejtuar në baza tregtare, i cili boton artikuj e lajme të veta dhe i fton lexuesit e saj të komentojnë mbi to.

Kështu, rasti nuk ka të bëjë me forume të tjera në internet ku mund të jepen komente nga palë të treta, p.sh. një forum diskutimi në Internet ose një bord buletini ku përdoruesit mund të japin idetë e tyre lirisht për çdo temë dhe ku diskutimi nuk kanalizohet me kontributin e ndonjë përgjegjësi forumi; ose një platformë mediash sociale ku ofruesi i platformës nuk ofron ndonjë përmbajtje ndërsa ofruesi i përmbajtjes mund të jetë një person privat që mban si hobi faqen e internetit ose blogun“.

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

“aplikanti i dytë është pronar i një mediumi të madh që duhet të konsiderohet se ka interesa ekonomike, aplikanti i parë është një shoqatë jo-fitimprurëse me vetërregullim, pa interes të ekonomike të njohura.

MTE dhe Index.hu kundër Hungarisë, 2016  

Magyar Tartalomszolgaltatok Egyesulete dhe Index.hu Zrt (“MTE”) kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 22947/13, Vendimi 2 shkurt 2016

Kërkuesi i parë ishte një organ me vetërregullim i ofruesve të përmbajtjes së internetit dhe kërkuesi i dytë ishte pronar i një portali lajmesh në internet. Në shkurt të vitit 2010, kërkuesi i parë botoi një mendim për dy faqe interneti të menaxhimit të pasurive të paluajtshme, teksti i plotë i të cilit u botua më pas në portalin e aplikantit të dytë. Opinioni mori komente nga përdoruesit, disa prej të cilëve kritikuan faqet e internetit të pasurisë së paluajtshme me terma përçmues. Si rezultat, kompania që drejtonte faqet e internetit ngriti një padi civile kundër kërkuesve duke pretenduar dëmtimin e reputacionit të saj. Kërkuesit hoqën menjëherë komentet e ofenduesve. Megjithatë, nga gjykatat vendase u vendos që ata kishin përgjegjësi objektive për botimin e tyre dhe urdhëruan të paguajnë tarifa procedurale.

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vlerësonte nëse ishte vendosur një ekuilibër i duhur midis të drejtës së kërkuesit për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 dhe të drejtës së kompanisë së paditësit për reputacion sipas nenit 8. Duke pasur parasysh mungesën e gjuhës së urrejtjes ose kërcënimeve të drejtpërdrejta ndaj integritetit fizik në komentet e përdoruesve, Gjykata vendosi se nuk kishte arsye për të menduar se, nëse shoqërohej nga procedura efektive që lejonin një reagim të shpejtë, sistemi i njoftimit dhe marrjes të mos kishte siguruar një rrugë të qëndrueshme për të mbrojtur reputacionin tregtar të kompanisë paditëse në rastin aktual.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-160314

Legal summaries and comments:

Gjykata i kushton rëndësi faktit që shoqata është një shoqatë jo-fitimprurëse e vogël, e panjohur për publikun e gjerë dhe prandaj, me gjasa, nuk mund të tërheqë një numër të madh komentesh apo që komentet rreth aplikantit të lexohen gjerësisht“

Pihl kundër Suedisë, 2017  

Pihl kundër Suedisë, Aplikimi nr. 74742/14, Vendimi 7 shkurt 2017

Rasti u ngrit nga një blog dhe një koment që u shfaq në faqen e internetit të një organizate të vogël jofitimprurëse dhe që ishte shpifje kundër z. Pihl. Pas njoftimit nga Z. Pihl, organizata hoqi postimin e kundërshtuar dhe komentin, e pranoi falsitetin e tyre dhe i kërkoi falje z. Pihl. Z. Pihl më pas ngriti padi për shpifje ndaj organizatës, por nuk pati sukses përpara gjykatave të vendit. Pretendimi i tij në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut mbështetej në faktin se e drejta e tij për një jetë private sipas nenit 8 të Konventës Evropiane ishte shkelur nga paaftësia e gjykatave suedeze për të vendosur mbi përgjegjësinë e organizatën për përmbajtjen e palës së tretë. Pas vlerësimit të ekuilibrit ndërmjet të drejtave të mbrojtura sipas neneve 8 dhe 10 sipas kritereve të Delfi AS, Gjykata hodhi poshtë kërkesën.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-172145

Legal summaries and comments:

Duhet të merret në konsideratë natyra e materialit që duhet hequr
“komentet e kontestuara në rastin konkret, siç vlerësohet nga Gjykata Supreme, kryesisht ishin gjuhë e urrejtjes dhe fjalë që mbronin haptazi aktet e dhunës. Prandaj, përcaktimi i natyrës së tyre si të paligjshme nuk kërkonte ndonjë analizë gjuhësore apo ligjore pasi vërejtjet ishin dukshëm të paligjshme“

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

“për më tepër, shprehjet e përdorura në komente ishin fyese, njëra prej të cilave ishte tejet vulgare. Siç është shprehur dhe më parë nga Gjykata, kundravajtja mund të mos gëzojë mbrojtje të lirisë së shprehjes nëse con në denigrim të paarsyeshëm, për shembull kur qëllimi i vetëm i deklaratës ofenduese është fyerja; por përdorimi i frazave vulgare në vetvete nuk është vendimtar për të vlerësuar një shprehje si fyerje. Për Gjykatën, stili është pjesë përbërëse e komunikimit si formë shprehjeje dhe, si i tillë, është i mbrojtur së bashku me përmbajtjen e shprehjes.
Për Gjykatën, shprehjet e përdorura në komente, megjithëse i përkasin një regjistri të ulët të stilit, gjenden rëndom në komunikime në shumë portale interneti - një konsideratë që ul ndikimin që mund t'i atribuohet këtyre shprehjeve“.

MTE dhe Index.hu kundër Hungarisë, 2016  

Magyar Tartalomszolgaltatok Egyesulete dhe Index.hu Zrt (“MTE”) kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 22947/13, Vendimi 2 shkurt 2016

Kërkuesi i parë ishte një organ me vetërregullim i ofruesve të përmbajtjes së internetit dhe kërkuesi i dytë ishte pronar i një portali lajmesh në internet. Në shkurt të vitit 2010, kërkuesi i parë botoi një mendim për dy faqe interneti të menaxhimit të pasurive të paluajtshme, teksti i plotë i të cilit u botua më pas në portalin e aplikantit të dytë. Opinioni mori komente nga përdoruesit, disa prej të cilëve kritikuan faqet e internetit të pasurisë së paluajtshme me terma përçmues. Si rezultat, kompania që drejtonte faqet e internetit ngriti një padi civile kundër kërkuesve duke pretenduar dëmtimin e reputacionit të saj. Kërkuesit hoqën menjëherë komentet e ofenduesve. Megjithatë, nga gjykatat vendase u vendos që ata kishin përgjegjësi objektive për botimin e tyre dhe urdhëruan të paguajnë tarifa procedurale.

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vlerësonte nëse ishte vendosur një ekuilibër i duhur midis të drejtës së kërkuesit për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 dhe të drejtës së kompanisë së paditësit për reputacion sipas nenit 8. Duke pasur parasysh mungesën e gjuhës së urrejtjes ose kërcënimeve të drejtpërdrejta ndaj integritetit fizik në komentet e përdoruesve, Gjykata vendosi se nuk kishte arsye për të menduar se, nëse shoqërohej nga procedura efektive që lejonin një reagim të shpejtë, sistemi i njoftimit dhe marrjes të mos kishte siguruar një rrugë të qëndrueshme për të mbrojtur reputacionin tregtar të kompanisë paditëse në rastin aktual.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-160314

Legal summaries and comments:

“gjykata konstaton se komentimi, megjithëse fyes, padyshim nuk përbën gjuhë urrejtjeje apo nxitje për dhunë“.

Pihl kundër Suedisë, 2017  

Pihl kundër Suedisë, Aplikimi nr. 74742/14, Vendimi 7 shkurt 2017

Rasti u ngrit nga një blog dhe një koment që u shfaq në faqen e internetit të një organizate të vogël jofitimprurëse dhe që ishte shpifje kundër z. Pihl. Pas njoftimit nga Z. Pihl, organizata hoqi postimin e kundërshtuar dhe komentin, e pranoi falsitetin e tyre dhe i kërkoi falje z. Pihl. Z. Pihl më pas ngriti padi për shpifje ndaj organizatës, por nuk pati sukses përpara gjykatave të vendit. Pretendimi i tij në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut mbështetej në faktin se e drejta e tij për një jetë private sipas nenit 8 të Konventës Evropiane ishte shkelur nga paaftësia e gjykatave suedeze për të vendosur mbi përgjegjësinë e organizatën për përmbajtjen e palës së tretë. Pas vlerësimit të ekuilibrit ndërmjet të drejtave të mbrojtura sipas neneve 8 dhe 10 sipas kritereve të Delfi AS, Gjykata hodhi poshtë kërkesën.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-172145

Legal summaries and comments:

Kriteret që duhet të shqyrtohen për të dalluar përgjegjësitë e ndërmjetësve në internet në lidhje me lirinë e shprehjes:

a. konteksti i komenteve
“Gjykata konstaton se Gjykata Supreme ka arsyetuar në masë të mjaftueshme se përfshirja e kompanisë së aplikantit në bërjen publike të komenteve mbi artikujt e saj të lajmeve në portalin e lajmeve Delfi shkon përtej rolit pasiv të ofruesit vetëm për ofrimin e shërbimit teknik“.

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

“pra, Gjykata mendon se komentet që morën shtysë nga artikulli mund të konsiderohen si një çështje me interes publik. Për më tepër, përkundrejt këtij sfondi, artikulli nuk mund të konsiderohet si pa bazë faktike ose që provokon komente fyese“.

MTE dhe Index.hu kundër Hungarisë, 2016  

Magyar Tartalomszolgaltatok Egyesulete dhe Index.hu Zrt (“MTE”) kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 22947/13, Vendimi 2 shkurt 2016

Kërkuesi i parë ishte një organ me vetërregullim i ofruesve të përmbajtjes së internetit dhe kërkuesi i dytë ishte pronar i një portali lajmesh në internet. Në shkurt të vitit 2010, kërkuesi i parë botoi një mendim për dy faqe interneti të menaxhimit të pasurive të paluajtshme, teksti i plotë i të cilit u botua më pas në portalin e aplikantit të dytë. Opinioni mori komente nga përdoruesit, disa prej të cilëve kritikuan faqet e internetit të pasurisë së paluajtshme me terma përçmues. Si rezultat, kompania që drejtonte faqet e internetit ngriti një padi civile kundër kërkuesve duke pretenduar dëmtimin e reputacionit të saj. Kërkuesit hoqën menjëherë komentet e ofenduesve. Megjithatë, nga gjykatat vendase u vendos që ata kishin përgjegjësi objektive për botimin e tyre dhe urdhëruan të paguajnë tarifa procedurale.

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vlerësonte nëse ishte vendosur një ekuilibër i duhur midis të drejtës së kërkuesit për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 dhe të drejtës së kompanisë së paditësit për reputacion sipas nenit 8. Duke pasur parasysh mungesën e gjuhës së urrejtjes ose kërcënimeve të drejtpërdrejta ndaj integritetit fizik në komentet e përdoruesve, Gjykata vendosi se nuk kishte arsye për të menduar se, nëse shoqërohej nga procedura efektive që lejonin një reagim të shpejtë, sistemi i njoftimit dhe marrjes të mos kishte siguruar një rrugë të qëndrueshme për të mbrojtur reputacionin tregtar të kompanisë paditëse në rastin aktual.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-160314

Legal summaries and comments:

“Gjykata vëren se komentet në lidhje me aplikantin nuk kanë të bëjnë as me pikëpamjet politike të tij as me përmbajtjen e postimit në blog. Për këtë arsye, shoqata nuk mund ta kishte parashikuar këtë ndodhi“.

Pihl kundër Suedisë, 2017  

Pihl kundër Suedisë, Aplikimi nr. 74742/14, Vendimi 7 shkurt 2017

Rasti u ngrit nga një blog dhe një koment që u shfaq në faqen e internetit të një organizate të vogël jofitimprurëse dhe që ishte shpifje kundër z. Pihl. Pas njoftimit nga Z. Pihl, organizata hoqi postimin e kundërshtuar dhe komentin, e pranoi falsitetin e tyre dhe i kërkoi falje z. Pihl. Z. Pihl më pas ngriti padi për shpifje ndaj organizatës, por nuk pati sukses përpara gjykatave të vendit. Pretendimi i tij në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut mbështetej në faktin se e drejta e tij për një jetë private sipas nenit 8 të Konventës Evropiane ishte shkelur nga paaftësia e gjykatave suedeze për të vendosur mbi përgjegjësinë e organizatën për përmbajtjen e palës së tretë. Pas vlerësimit të ekuilibrit ndërmjet të drejtave të mbrojtura sipas neneve 8 dhe 10 sipas kritereve të Delfi AS, Gjykata hodhi poshtë kërkesën.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-172145

Legal summaries and comments:

b. masat e zbatuara nga kompania paditëse për të parandaluar ose hequr komentet shpifëse
Nëse shoqërohet me procedura efektive që lejojnë përgjigje të shpejtë, ky sistem (dmth. procesi i njoftimit dhe i heqjes) sipas mendimit të Gjykatës mund të funksionojë në shumë raste si një mjet i përshtatshëm për balancimin e të drejtave dhe interesave të të gjithë palëve të përfshira. Megjithatë, në raste si ky, kur komentet e përdoruesve të palëve të treta janë në trajtën e gjuhës së urrejtjes dhe kërcënimeve të drejtpërdrejta ndaj integritetit fizik të individëve (...), Gjykata konsideron se të drejtat dhe interesat e të tjerëve dhe të shoqërisë në tërësi mund t'u japë të drejtë Shteteve Kontraktuese që të vendosin përgjegjësinë mbi portalet e lajmeve në internet, pa shkelur nenin 10 të Konventës, nëse ata nuk marrin masa për heqjen e menjëhershme të komenteve të paligjshme, madje pa njoftim nga viktima e supozuar ose nga palë të treta“.

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

c. përgjegjësia e autorëve të vërtetë të komenteve si një alternativë ndaj përgjegjësisë së ndërmjetësit; anonimiteti duhet të respektohet
“Në lidhje me çështjen nëse përgjegjësia e autorëve të vërtetë të komenteve mund të shërbejë si një alternativë e arsyeshme ndaj përgjegjësisë së portalit të lajmeve në internet në një rast si ky, Gjykata është e ndërgjegjshme për interesin e përdoruesve të internetit që të mos u zbulohet identiteti i tyre. Anonimati prej kohësh ka qenë një mjet për të shmangur raprezaljet apo vëmendjen e padëshiruar. Si i tillë, ai është i aftë të promovojë rrjedhën e lirë të ideve dhe informacionit në një mënyrë të rëndësishme, duke përfshirë, sidomos, internetin“.

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

d. pasojat e proceseve gjyqësore të brendshme për aplikantin (kompaninë kërkuese)
Gjykata gjithashtu vëren se nuk duket sikur kompanisë kërkuese i është dashur të ndryshonte modelin e saj të biznesit si rezultat i procedurave të brendshme. Sipas informacionit të disponueshëm, portali i lajmeve Delfi ka vazhduar të jetë një nga botuesit më të mëdhenj të internetit në Estoni dhe më popullorja deri tani për postimin e komenteve, numri i të cilëve vazhdon të rritet. Komentet anonime - që tani ekzistojnë së bashku me mundësinë e botimit të komenteve të regjistruara, të cilat i shfaqen të parat lexuesve - janë ende mbizotëruese dhe kompania kërkuese ka caktuar një ekip moderatorësh që kryejnë ndjekjen e mëvonshme të komenteve të postuara në portal. Në këto rrethana, Gjykata nuk mund të nxjerrë përfundimin se shkejla e lirisë së shprehjes së kompanisë kërkuese ishte joproporcionale edhe në atë drejtim.

Delfi AS kundër Estonisë 2015 [Dhoma e Madhe], GJEDNJ, 2015  

Delfi AS kundër Estonisë (Dhoma e Madhe), Aplikimi nr. 64569/09, Vendimi 16 qershor 2015

Kompania kërkuese zotëronte një nga portalet më të mëdha të lajmeve në Internet në Estoni. Në vitin 2006, pas botimit të një artikulli në portal nnë lidhje me një kompani tragetesh, poshtë artikullit u postuan disa komente që përmbanin kërcënime personale dhe gjuhë fyese ndaj pronarit të trageteve. Delfi AS fshiu komentet fyese, me kërkesë të avokatëve të pronarit të kompanisë së trageteve, rreth gjashtë javë pas botimit të tyre. Kundër kompanisë kërkuese nisi procedimi për shpifje dhe, më në fund, kompania u urdhërua të paguajë 320 euro për dëmin e shkaktuar. Duke pranuar “përfitimet e rëndësishme që mund të rrjedhin nga interneti në ushtrimin e lirisë së shprehjes”, Gjykata përsëriti se nuk kishte shkelje të nenit 10 dhe “përgjegjësia për shpifje ose llojet e tjera të shprehjes së paligjshme duhet, në parim, të ruhen dhe të përbëjnë një mjet korrigjues efektiv të shkeljeve të drejtave të personalitetit”.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-155105

Legal summaries and comments:

“Gjykata është e mendimit se problematika vendimtare për vlerësimin e pasojave për aplikantët nuk është mungesa e dëmeve të pagueshme, por mënyra se si këto portale interneti mund të konsiderohen përgjegjëse për komentet e palëve të treta. Një përgjegjësi e tillë mund të ketë pasoja negative të parashikueshme në mjedisin e komenteve të një portali në internet, për shembull duke e shtyrë atë që të mbyllë plotësisht hapësirën e komentimit. Për Gjykatën, këto pasoja mund të kenë, drejtpërdrejt ose tërthorazi, një efekt tkurrës të lirisë së shprehjes në internet. Ky efekt mund të jetë mjaft i dëmshëm për një faqe interneti me karakter jokomercial siç është rasti i Aplikantit të parë.

MTE dhe Index.hu kundër Hungarisë, 2016  

Magyar Tartalomszolgaltatok Egyesulete dhe Index.hu Zrt (“MTE”) kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 22947/13, Vendimi 2 shkurt 2016

Kërkuesi i parë ishte një organ me vetërregullim i ofruesve të përmbajtjes së internetit dhe kërkuesi i dytë ishte pronar i një portali lajmesh në internet. Në shkurt të vitit 2010, kërkuesi i parë botoi një mendim për dy faqe interneti të menaxhimit të pasurive të paluajtshme, teksti i plotë i të cilit u botua më pas në portalin e aplikantit të dytë. Opinioni mori komente nga përdoruesit, disa prej të cilëve kritikuan faqet e internetit të pasurisë së paluajtshme me terma përçmues. Si rezultat, kompania që drejtonte faqet e internetit ngriti një padi civile kundër kërkuesve duke pretenduar dëmtimin e reputacionit të saj. Kërkuesit hoqën menjëherë komentet e ofenduesve. Megjithatë, nga gjykatat vendase u vendos që ata kishin përgjegjësi objektive për botimin e tyre dhe urdhëruan të paguajnë tarifa procedurale.

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vlerësonte nëse ishte vendosur një ekuilibër i duhur midis të drejtës së kërkuesit për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 dhe të drejtës së kompanisë së paditësit për reputacion sipas nenit 8. Duke pasur parasysh mungesën e gjuhës së urrejtjes ose kërcënimeve të drejtpërdrejta ndaj integritetit fizik në komentet e përdoruesve, Gjykata vendosi se nuk kishte arsye për të menduar se, nëse shoqërohej nga procedura efektive që lejonin një reagim të shpejtë, sistemi i njoftimit dhe marrjes të mos kishte siguruar një rrugë të qëndrueshme për të mbrojtur reputacionin tregtar të kompanisë paditëse në rastin aktual.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-160314

Legal summaries and comments:

Përveç kësaj, ka pasur disa vendime të Gjykatës Evropiane të Drejtësisë që përqëndrohen kryesisht në sqarimin nëse shërbime të ndryshme kualifikohen për regjimin e përgjegjësisë të ndërmjetësit sikurse përcaktohet nga nenet 12 deri 14 të Direktivës së BE-së 2000/31 / EC.

E drejta për informim

E drejta e informimit është pjesë e së drejtës së lirisë së shprehjes si e drejtë për të patur akses në informacionin përkatës që do të na lejojë të vijojmë më tej zhvillimin dhe formimin e mendimeve dhe ideve.

Neni 10 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut

Liria e shprehjes


... Kjo e drejtë përfshin lirinë ... për të marrë dhe për të dhënë informacione dhe ide pa ndërhyrje nga autoritetet publike dhe pa marrë parasysh kufijtë.

Aksesi tek informacioni me interes publik (që u lejon qytetarët të përditësohen rreth veprimtarisë së organeve publike) është një pjesë e vogël, por e rëndësishme, e të drejtës për akses në informacion dhe shihet si mjet ku qytetarët informohen për veprimtarinë e kryer nga shteti dhe, për rrjedhojë, si mjet për sigurimin e demokracisë.

Ka disa Kushtetuta Evropiane që e cilësojnë të drejtën e informimit edhe si e drejtë e njeriut edhe si e drejtë e përgjithshme për akses në informacion me interes publik, si për individët, ashtu edhe për organizatat e ndryshme.

Gjithashtu, ka ligje specifike që përcaktojnë kushtet e aksesit në informacion me interes publik dhe detyrimet e autoriteteve shtetërore për të nxjerrjen e këtij informacioni, madje pa patur kërkesë nga nënshtetas të thjeshtë ose nga ndonjë palë tjetër e interesuar. Këto ligje japin përkufizimet dhe lista të asaj që përbën informacion me interes publik, institucionet që përjashtohen nga zbatimi i këtyre ligjeve dhe mënyrat e përdorimit të mjeteve juridike në rast të mohimit të një informacioni të tillë.

Gjatë praktikës gjyqësore, GJEDNJ ka zhvilluar katër kritere (pragje) vlerësimi nëse mohimi i aksesit në informacionin e mbajtur nga shteti vë në veprim nenin 10 të Konventës (më me hollësi si më poshtë).

Gjithashtu, Gjykata shprehet se autoritetet kombëtare nuk duhet ta dekurajojnë këtë të drejtë përmes masave që kufizojnë aksesin në informacione me interes publik, më saktë, duke lejuar “kufizime arbitrare të cilat mund të shndërrohen në një formë të censurës indirekte, në rast se autoritetet krijojnë pengesa në mbledhjen e informacionit“. (TASZ kundër Hungarisë, 2009). I tillë mund të jetë rasti i agjencive të inteligjencës / shërbimit infomativ. Gjykata shprehet se ata mund të jenë subjekt i të njëjtave dispozita lidhur me aksesin në informacion sikurse çdo organ tjetër publik (Çështja Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut kundër Serbisë, 2013). Gjithashtu, Gjykata e fut internetin tek tërësia e mjeteve të mbrojtura të aksesit në informacion.

element cheieAspekte kryesore nga çështjet përkatëse të GJEDNJ-së:


Përkufizimi i lirisë për të marrë informacion

“(...) e drejta për të marrë dhe për të dhënë informacion në mënyrë të qartë është pjesë përbërëse e të drejtës së lirisë së shprehjes sipas nenit 10. Kjo e drejtë ndalon në thelb një qeveri që t'ia kufizojë dikujt marrjen e informacionit të dëshiruar nga ai ose që të tjerët mund tëtë jenë të gatshëm t'i japin atij.

TASZ kundër Hungarisë, 2009, dhe citime nga Leander kundër Suedisë, 1987  

Társasági a Szabadságjogokért kundër Hungarisë (“TASZ kundër Hungarisë“), Aplikimi nr. 37374/05, Aktgjykimi i datës 14 korrik 2009

Në rastin e TASZ (Bashkimi Hungarez për Liritë Civile) kundër Hungarisë, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vendoste nëse mohimi i aksesit tek një dokument i mbajtur nga Gjykata Kushtetuese Hungareze paraqiste shkelje të së drejtës së organizatës për akses në informacion, siç thuhet në nenin 10 të Konventës.

Dokumenti, tek i cili Bashkimi Hungarez për Liritë Civile kërkoi akses, ishte një ankesë e parashtruar nga një deputet në Gjykatën Kushtetuese (një kërkesë për rishikimin e kushtetutshmërisë së disa ndryshimeve në Kodin Penal, që kishin të bënin me veprat penale të lidhura me drogën). Bashkimi Hungarez për Liritë Civile kishte nevojë për akses tek kjo ankesë për shkak të interesit të saj në politikat e lidhura me drogën. Gjykata Kushtetuese ia mohoi Bashkimit Hungarez të Lirive Civile aksesin në dokument pa u konsultuar me deputetin, duke shpjeguar se një ankesë në pritje para saj nuk mund t'u vihej në dispozicion të të huajve pa miratimin e autorit të saj. Bashkimi Hungarez për Liritë Civile solli një padi kundër Gjykatës Kushtetuese, por gjykatat vendase vendosën kundër OJQ-së, duke pasur parasysh se ankesa e deputetit përmbante disa “të dhëna“, por të dhënat ishin “personale“ dhe nuk mund të qaseshin pa miratimin e autorit . Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të Bashkimit Hungarez për Liritë Civile, duke pasur parasysh se ka pasur shkelje të nenit 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-92171

Legal summaries and comments:

Katër kriteret (pragjet) vlerësuese nëse shteti që nuk ka nxjerrë informacionin e kërkuar publik ka shkelur lirinë e shprehjes

a)Qëllimi i kërkesës për informacion (duke kontribuar në një debat publik)

“(…) Gjykata vë në dukje nëse mbledhja e informacionit ka qenë një hap parapërgatitor i lidhur me aktivitetet e gazetarisë ose me veprimtari të tjera për krijimin e një forumi, apo kanë qenë element thelbësor, për debat publik (...). Për gjykatën, marrja e informacionit do të konsiderohej e nevojshme nëse ndalimi do të pengonte ose cënonte ushtrimin e të drejtës së personit për lirinë e shprehjes (...), duke përfshirë lirinë për të marrë dhe për të dhënë informacion dhe ide“, në mënyra që përputhen me “detyra dhe përgjegjësi“ të tilla siç mund të rrjedhin nga paragrafi 2 i nenit 10.“

Komiteti Magyar Helsinki kundër Hungarisë [Dhoma e Madhe], 2016  

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 18030/11, Vendimi 8 nëntor 2016

Çështja e ka origjinën në një kërkesë të paraqitur në Gjykatë nga Komiteti Hungarez i Helsinkit, pasi u është mohuar nga autoritetet kombëtare akses në informacion rreth mbrojtjes ex officio të caktuar nga dy stacione policore. Gjykata konstatoi se ka pasur shkelje të së drejtës së lirisë së shprehjes të OJQ-së kërkuese dhe ka artikuluar katër kriteret e pragut për të vlerësuar nëse një mohim i aksesit në informacionin e mbajtur nga shteti angazhohet në nenin 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-167828

Legal summaries and comments:

b) Natyra e informacionit të kërkuar (duhet të jetë informacioni me interes publik)

Gjykata konsideron se informacioni, të dhënat ose dokumentet për të cilat kërkohet aksesi, përgjithësisht duhet të përmbushin sprovën e interesit publik në mënyrë që të nxitë një nevojë për zbulimin sipas Konventës. Një nevojë e tillë mund të ekzistojë kur, ndër të tjera, zbulimi siguron transparencë në mënyrën e zhvillimit të çështjeve publike dhe në çështjet me interes për shoqërinë në tërësi dhe në këtë mënyrë lejon pjesëmarrjen në qeverisjen publike nga publiku në përgjithësi.


Gjykata vë në dukje se përkufizimi i asaj që mund të përbëjë një çështje me interes publik varet nga rrethanat e secilit rast. Interesi publik lidhet me çështje që ndikojnë tek publiku në atë masë saqë mund të interesohet në mënyrë legjitime për to, çështje që tërheqin vëmendjen e tyre ose që kanë lidhje me të në një masë të konsiderueshme, veçanërisht ato që me ndikim në mirëqenien e qytetarëve ose jetën e komunitetit. Bëhet fjalë sërish për çështje që janë në gjendje të shkaktojnë kontradikta të konsiderueshme, lidhen me çështje të rëndësishme shoqërore ose përmbajnë një problem për të cilin publiku do të kishte interes për t'u informuar. Interesi publik nuk mundet të ulet deri tek uria e publikut për informacione nga jeta private e të tjerëve, ose tek dëshira e audiencës për sensacione, apo madje edhe vuajerizëm. Që të konstatohet nëse botimi lidhet me një temë me rëndësi të përgjithshme, duhet të kryhet vlerësimi i publikimit në tërësi, duke mbajtur parasysh kontekstin ku ai gjendet“.

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë [Dhoma e Madhe], 2016  

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 18030/11, Vendimi 8 nëntor 2016

Çështja e ka origjinën në një kërkesë të paraqitur në Gjykatë nga Komiteti Hungarez i Helsinkit, pasi u është mohuar nga autoritetet kombëtare akses në informacion rreth mbrojtjes ex officio të caktuar nga dy stacione policore. Gjykata konstatoi se ka pasur shkelje të së drejtës së lirisë së shprehjes të OJQ-së kërkuese dhe ka artikuluar katër kriteret e pragut për të vlerësuar nëse një mohim i aksesit në informacionin e mbajtur nga shteti angazhohet në nenin 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-167828

Legal summaries and comments:

c) Roli i aplikantit (mbikëqyrësit social - duke përfshirë blogerët dhe përdoruesit e mediave sociale):

“(...) në vlerësimin nëse Shteti i paditur ka shkelur të drejtat e aplikuesve sipas nenit 10 duke u mohuar aksesin në dokumente të caktuara, Gjykata i ka shton peshën e veçantë të rolit të aplikantit si gazetar (...) ose si mbikëqyrës social ose organizatë jo-qeveritare, veprimtaria e të cilës lidhet me çështje me interes publik (...).


Ndërsa neni 10 garanton lirinë e shprehjes për “të gjithë“, dihet praktika e Gjykatës për njohjen e rolit thelbësor të shtypit në një shoqëri demokratike (...). “

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë [Dhoma e Madhe], 2016  

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 18030/11, Vendimi 8 nëntor 2016

Çështja e ka origjinën në një kërkesë të paraqitur në Gjykatë nga Komiteti Hungarez i Helsinkit, pasi u është mohuar nga autoritetet kombëtare akses në informacion rreth mbrojtjes ex officio të caktuar nga dy stacione policore. Gjykata konstatoi se ka pasur shkelje të së drejtës së lirisë së shprehjes të OJQ-së kërkuese dhe ka artikuluar katër kriteret e pragut për të vlerësuar nëse një mohim i aksesit në informacionin e mbajtur nga shteti angazhohet në nenin 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-167828

Legal summaries and comments:

“Funksioni i shtypit përfshin krijimin e forumeve për debat publik. Sidoqoftë, realizimi i këtij funksioni nuk ndalet vetëm tek mediat apo gazetarët profesionistë. Në rastin konkret, përgatitja e forumit të debatit publik u krye nga një organizatë jo-qeveritare. Prandaj, mund të shprehemi se veprimtaria së aplikantit ka patur si qëllim të jetë element thelbësor i debatit të informuar publik. Gjykata njeh, në mënyrë të përsëritur, kontributin e rëndësishëm të shoqërisë civile në diskutimin e çështjeve publike (...).

TASZ kundër Hungarisë, 2009  

Társasági a Szabadságjogokért kundër Hungarisë (“TASZ kundër Hungarisë“), Aplikimi nr. 37374/05, Aktgjykimi i datës 14 korrik 2009

Në rastin e TASZ (Bashkimi Hungarez për Liritë Civile) kundër Hungarisë, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vendoste nëse mohimi i aksesit tek një dokument i mbajtur nga Gjykata Kushtetuese Hungareze paraqiste shkelje të së drejtës së organizatës për akses në informacion, siç thuhet në nenin 10 të Konventës.

Dokumenti, tek i cili Bashkimi Hungarez për Liritë Civile kërkoi akses, ishte një ankesë e parashtruar nga një deputet në Gjykatën Kushtetuese (një kërkesë për rishikimin e kushtetutshmërisë së disa ndryshimeve në Kodin Penal, që kishin të bënin me veprat penale të lidhura me drogën). Bashkimi Hungarez për Liritë Civile kishte nevojë për akses tek kjo ankesë për shkak të interesit të saj në politikat e lidhura me drogën. Gjykata Kushtetuese ia mohoi Bashkimit Hungarez të Lirive Civile aksesin në dokument pa u konsultuar me deputetin, duke shpjeguar se një ankesë në pritje para saj nuk mund t'u vihej në dispozicion të të huajve pa miratimin e autorit të saj. Bashkimi Hungarez për Liritë Civile solli një padi kundër Gjykatës Kushtetuese, por gjykatat vendase vendosën kundër OJQ-së, duke pasur parasysh se ankesa e deputetit përmbante disa “të dhëna“, por të dhënat ishin “personale“ dhe nuk mund të qaseshin pa miratimin e autorit . Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të Bashkimit Hungarez për Liritë Civile, duke pasur parasysh se ka pasur shkelje të nenit 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-92171

Legal summaries and comments:

“(...) funksioni i krijimit të forumeve për debat publik nuk është i kufizuar tek shtypi. Ky funksion mund të ushtrohet edhe nga organizatat jo-qeveritare, aktivitetet e të cilave janë element thelbësor i debatit të informuar publik. Prandaj, Gjykata ka pranuar që organizatat joqeveritare, ashtu si shtypi, mund të karakterizohen si “mbikëqyrës“ socialë. Në lidhje me këtë, veprimtaria e tyre kërkon mbrojtje me Konventë të ngjashme me mbrojtjen që i jepet shtypit“.

Österreichische Vereinigung zur Erhaltung, Stärkung und Schaffung eines wirtschaftlich gesunden Land- und forstwirtschaftlichen Grundbesitzes kundër Austrisë, 2013

“Gjykata vë në dukje se, duke pasur parasysh rolin e rëndësishëm që luan interneti në rritjen e aksesit të publikut në lajme dhe lehtësimin e shpërndarjes së informacionit (...), funksioni i blogerëve dhe përdoruesve të njohur të mediave sociale mund të asimilohet edhe me atë të mbikëqyrësit publik“ për sa i përket mbrojtjes së ofruar me nenin 10“.

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë [Dhoma e Madhe], 2016  

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 18030/11, Vendimi 8 nëntor 2016

Çështja e ka origjinën në një kërkesë të paraqitur në Gjykatë nga Komiteti Hungarez i Helsinkit, pasi u është mohuar nga autoritetet kombëtare akses në informacion rreth mbrojtjes ex officio të caktuar nga dy stacione policore. Gjykata konstatoi se ka pasur shkelje të së drejtës së lirisë së shprehjes të OJQ-së kërkuese dhe ka artikuluar katër kriteret e pragut për të vlerësuar nëse një mohim i aksesit në informacionin e mbajtur nga shteti angazhohet në nenin 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-167828

Legal summaries and comments:

d) Informacioni i kërkuar ishte i gatshëm dhe i disponueshëm
“(...) Gjykata kishte konsideruar edhe më parë faktin se informacioni i kërkuar ishte “i gatshëm dhe i disponueshëm“ dhe nuk kërkonte grumbullim të dhënash nga Qeveria (...). Nga ana tjetër, Gjykata e hodhi poshtë mbështetjen e një autoriteti të brendshëm tek vështirësitë e parashikuara të grumbullimit të informacionit, si bazë për refuzim e tij për të pajisur Aplikantin me dokumente, kur një vështirësi e tillë u krijua nga praktika e veta e autoritetit (...) “.

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë [Dhoma e Madhe], 2016  

Magyar Helsinki Bizottság kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 18030/11, Vendimi 8 nëntor 2016

Çështja e ka origjinën në një kërkesë të paraqitur në Gjykatë nga Komiteti Hungarez i Helsinkit, pasi u është mohuar nga autoritetet kombëtare akses në informacion rreth mbrojtjes ex officio të caktuar nga dy stacione policore. Gjykata konstatoi se ka pasur shkelje të së drejtës së lirisë së shprehjes të OJQ-së kërkuese dhe ka artikuluar katër kriteret e pragut për të vlerësuar nëse një mohim i aksesit në informacionin e mbajtur nga shteti angazhohet në nenin 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-167828

Legal summaries and comments:

Asnjë kufizim arbitrar në aksesin tek informacioni publik

“Shqyrtimi më i kujdesshëm nga ana e Gjykatës kërkohet atëherë kur masat që merr autoriteti kombëtar janë të afta të dekurajojnë pjesëmarrjen e shtypit, një nga “mbikqyrësit“ shoqërisë, në debatin publik për çështje me interes publik legjitim ( ...), madje edhe masat që thjesht e bëjnë më të pavolitshëm askesimin e informacionit.


Duke patur parasysh interesin e mbrojtur nga neni 10, ligji nuk mund të lejojë kufizime arbitrare të cilat kthehen në një formë censure indirekte nëse autoritetet krijojnë pengesa në mbledhjen e informacionit “.

TASZ kundër Hungarisë - 2009  

Társasági a Szabadságjogokért kundër Hungarisë (“TASZ kundër Hungarisë“), Aplikimi nr. 37374/05, Aktgjykimi i datës 14 korrik 2009

Në rastin e TASZ (Bashkimi Hungarez për Liritë Civile) kundër Hungarisë, Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vendoste nëse mohimi i aksesit tek një dokument i mbajtur nga Gjykata Kushtetuese Hungareze paraqiste shkelje të së drejtës së organizatës për akses në informacion, siç thuhet në nenin 10 të Konventës.

Dokumenti, tek i cili Bashkimi Hungarez për Liritë Civile kërkoi akses, ishte një ankesë e parashtruar nga një deputet në Gjykatën Kushtetuese (një kërkesë për rishikimin e kushtetutshmërisë së disa ndryshimeve në Kodin Penal, që kishin të bënin me veprat penale të lidhura me drogën). Bashkimi Hungarez për Liritë Civile kishte nevojë për akses tek kjo ankesë për shkak të interesit të saj në politikat e lidhura me drogën. Gjykata Kushtetuese ia mohoi Bashkimit Hungarez të Lirive Civile aksesin në dokument pa u konsultuar me deputetin, duke shpjeguar se një ankesë në pritje para saj nuk mund t'u vihej në dispozicion të të huajve pa miratimin e autorit të saj. Bashkimi Hungarez për Liritë Civile solli një padi kundër Gjykatës Kushtetuese, por gjykatat vendase vendosën kundër OJQ-së, duke pasur parasysh se ankesa e deputetit përmbante disa “të dhëna“, por të dhënat ishin “personale“ dhe nuk mund të qaseshin pa miratimin e autorit . Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të Bashkimit Hungarez për Liritë Civile, duke pasur parasysh se ka pasur shkelje të nenit 10 të Konventës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-92171

Legal summaries and comments:

Agjencitë e inteligjencës duhet të japin akses në informacione me interes publik
“Ushtrimi i lirisë së shprehjes mund të jetë subjekt i kufizimeve, por çdo kufizim duhet të jetë në përputhje me ligjin vendas. Gjykata konstaton se kufizimi i vendosur nga agjencia e inteligjencës, në këtë rast, nuk e përmbush këtë kriter.

Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut kundër Serbisë, 2013  

Youth Initiative for Human Rights kundër Serbisë, Aplikimi nr. 48135/06, Vendimi 25 qershor 2013

Kërkuese është një organizatë joqeveritare që u ankua se Agjencia Serbe e Inteligjencës refuzoi t'u japë informacionin se sa njerëz i janë nënshtruar mbikëqyrjes elektronike në vitin 2005. Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut u ankua se mohimi i informacionit e ka penguar atë të ushtrojë rolin e saj si “mbikëqyrës publik“. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi në favor të kërkuesit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-120955

Legal summaries and comments:

Aksesi tek faqe interneti të caktuara është pjesë e së drejtës për të patur akses në informacion
“Shqyrton se neni 10 nuk mund të interpretohet si imponim i një detyrimi të përgjithshëm për të siguruar akses në internet, ose në faqe specifike të internetit, për të burgosurit, megjithatë, konstaton se në rrethanat e kësaj cështjeje, meqënëse aksesi në faqet e caktuara që përmbajnë informacion ligjor është dhënë sipas ligjit të Estonisë, kufizimi i aksesit në faqe të tjera, që gjithashtu përmbajnë informacion ligjor, përbën një shkelje të të drejtës për të marrë informacion.

Kalda kundër Estonisë, 2016  

Kalda kundër Estonisë, Aplikimi nr. 17429/10, Vendimi 19 janar 2016

Kërkuesit, një i burgosur, i ishte mohuar aksesi, nga autoritetet e burgut, tek faqja e internetit të Zyrës së Informimit të Këshillit të Evropës dhe disa databaza shtetërore që përmbajnë legjislacion dhe vendime gjyqësore. Arsyeja, e mbështetur nga gjykatat vendase, ishte rreziku që të burgosurit mund të angazhoheshin në komunikim të ndaluar. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi se kishte pasur shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-160270

Legal summaries and comments:

Bllokimi i internetit

Bllokimi i një faqeje interneti nëpërmjet Ofruesve të Shërbimit të Internetit (ISP) që ofrojnë akses në internet është njëra formë e kufizimit të aksesit në përmbajtje.

Ndërkohë që bllokimi i internetit shpesh duket si një zgjidhje e thjeshtë dhe e lehtë për disa politikëbrërës që trajtojnë përmbajtjen e paligjshme, në fakt ngre disa problematika të ndërlikuara teknike dhe ligjore, mes të cilave edhe mospajtimi i bllokimit të internetit me lirinë e shprehjes. 16 17

Në vitet e fundit, shtete nga e gjithë bota kanë vënë në jetë zgjidhje të ndryshme për bllokimin e internetit. Për këtë ka shumë raporte të OJQ-ve, si: Iniciativa OpenNet 18 , Reporters ëithout Borders 19 ose Freedom House 20 , OpenNet Initiative, Reporters ëithout Borders ose Freedom House, që ofrojnë analiza të hollësishme të praktikave të vendeve të ndryshme mbi censurën e internetit që shpesh përfshin bllokimin.

Ekziston një gamë e gjerë arsyesh përse vendet vendosin të bllokojnë përmbajtjen; më të zakonshmet janë: imazhet e abuzimit të të miturve, luajtja e e paautorizuar e lojrave te fatit në internet, të drejtat e pronësisë intelektuale ose siguria kombëtare. ISP-të, përveç detyrimeve për bllokimit e internetit të cilat jepen me ligj ose me vendim gjykate, mbartin një trend të vazhdueshëm të përcaktimit ose të lejimit për të zbatuar masa vullnetare të ngjashme, të cilat gjithashtu ngrenë edhe probleme të tjera nga pikëpamja ligjore.

element cheieAspekte kryesore nga çështjet përkatëse të GJEDNJ-së:


Bllokimi i një faqeje interneti është ndërhyrje në Lirinë e Shprehjes

“bllokimi i aksesit në faqen e internetit të Aplikantit solli shkeljen e të drejtave të dhëna sipas nenit 10, për të marrë dhe dhënë informacion “pavarësisht nga kufijtë“.

Ahmet Yıldırım kundër Turqisë, 2012  

Ahmet Yıldırım kundër Turqisë, Aplikimi nr. 3111/10, Vendimi 18 dhjetor 2012

Për shkak të një faqeje të vetme interneti me përmbajtje që konsideroheshin fyese për kujtimin e Ataturkut, në Turqi u bllokua i gjithë domeini i faqeve të Google-it. Me urdhër të përkohshëm të gjykatës, përveç bllokimit të faqes së internetit në proces gjyqësor, u bllokua rastësishte dhe aksesi në faqet e internetit të host-it dhe të palëve të treta. "Urdhri bllokues i përgjithshëm i faqeve të Google Sites ndikoi drejtpërsëdrejti në aksesin e vetë z. Yıldırım tek faqja e tij e internetit“, gjë të cilën Gjykata e cmoi si shkelje të nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-115705

Legal summaries and comments:

Bllokimi i një faqeje interneti ndikon në të drejtën e publikut për të marrë informacion

“aplikantët mund të pretendojnë në mënyrë legjitime se vendimi i bllokimit të askesit në YouTube ka prekur të drejtën e tyre për të marrë dhe për të dhënë informacione dhe ide edhe pse ato nuk ishin objektivi i drejtpërdrejtë i këtij vendimi“ Cengiz-ը և այլոք ընդդեմ Թուրքիայի, 2015թ. Cengiz dhe të Tjerët kundër Turqisë, 2015  

Cengiz dhe të tjerë kundër Turqisë, Aplikimi nr. 48226/10 dhe 14227/11, Vendimi 1 dhjetor 2015

Në maj 2008, një gjykatë në Ankara vendosi se përmbajtja e dhjetë faqeve në faqen e internetit të YouTube shkelte ndalimin ndaj 'fyerjes së kujtimit të Ataturkut' dhe për këtë arsye nxori një urdhër bllokimi për tërë faqen e internetit. Kërkuesit, të cilët ishin përdorues aktivë të internetit, e apeluan vendimin. Ankesa e tyre u hodh poshtë mbi bazën se ata nuk ishin palë në procesin hetimor dhe për këtë arsye nuk kishin locus standi për të kundërshtuar urdhrin e bllokimit. Kërkuesit u ankuan se pamundësia për të hyrë në YouTube - një platformë të cilën e përdornin gjerësisht në punën e tyre akademike - shkelte të drejtën e tyre për të marrë dhe dhënë informacion dhe ide. Gjykata konstatoi se urdhri bllokues shkelte të drejtën e kërkuesve për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-159188

Legal summaries and comments:

“Gjykata rithekson që neni 10 i Konventës garanton “cdokujt“ lirinë për të marrë dhe për të dhënë informacione dhe ide dhe se nuk bëhen dallime sipas natyrës së pikësynimit ose të rolit të personave fizikë ose juridikë në ushtrimin e asaj lirie. neni 10 zbatohet jo vetëm për përmbajtjen e informacionit, por edhe për mjetet e shpërndarjes, pasi çdo kufizim i vendosur në këto mjete, domosdoshmërisht ndërhyn në të drejtën për të marrë dhe për të dhënë informacion. Në mënyrë të ngjashme, Gjykata rikonfirmon që neni 10 garanton jo vetëm të drejtën për të dhënë informacion, por edhe të drejtën e publikut për ta pranuar atë“.

Cengiz dhe të Tjerët kundër Turqisë, 2015  

Cengiz dhe të tjerë kundër Turqisë, Aplikimi nr. 48226/10 dhe 14227/11, Vendimi 1 dhjetor 2015

Në maj 2008, një gjykatë në Ankara vendosi se përmbajtja e dhjetë faqeve në faqen e internetit të YouTube shkelte ndalimin ndaj 'fyerjes së kujtimit të Ataturkut' dhe për këtë arsye nxori një urdhër bllokimi për tërë faqen e internetit. Kërkuesit, të cilët ishin përdorues aktivë të internetit, e apeluan vendimin. Ankesa e tyre u hodh poshtë mbi bazën se ata nuk ishin palë në procesin hetimor dhe për këtë arsye nuk kishin locus standi për të kundërshtuar urdhrin e bllokimit. Kërkuesit u ankuan se pamundësia për të hyrë në YouTube - një platformë të cilën e përdornin gjerësisht në punën e tyre akademike - shkelte të drejtën e tyre për të marrë dhe dhënë informacion dhe ide. Gjykata konstatoi se urdhri bllokues shkelte të drejtën e kërkuesve për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-159188

Legal summaries and comments:

Kufizimet paraprake nuk janë domosdoshmërisht të papajtueshme me Konventën si një çështje parimore, por duhet të ekzistojë një kornizë e qartë ligjore

“këto kufizime paraprake nuk ishin të papajtueshme me Konventën si një çështje parimore, por duhej të ishin pjesë përbërëse e një kuadri ligjor që siguronte kontroll të fortë mbi objektin e ndalimit dhe shqyrtimin gjyqësor efektiv për të parandaluar çdo abuzim“.

Cengiz dhe të Tjerët kundër Turqisë, 2015  

Cengiz dhe të tjerë kundër Turqisë, Aplikimi nr. 48226/10 dhe 14227/11, Vendimi 1 dhjetor 2015

Në maj 2008, një gjykatë në Ankara vendosi se përmbajtja e dhjetë faqeve në faqen e internetit të YouTube shkelte ndalimin ndaj 'fyerjes së kujtimit të Ataturkut' dhe për këtë arsye nxori një urdhër bllokimi për tërë faqen e internetit. Kërkuesit, të cilët ishin përdorues aktivë të internetit, e apeluan vendimin. Ankesa e tyre u hodh poshtë mbi bazën se ata nuk ishin palë në procesin hetimor dhe për këtë arsye nuk kishin locus standi për të kundërshtuar urdhrin e bllokimit. Kërkuesit u ankuan se pamundësia për të hyrë në YouTube - një platformë të cilën e përdornin gjerësisht në punën e tyre akademike - shkelte të drejtën e tyre për të marrë dhe dhënë informacion dhe ide. Gjykata konstatoi se urdhri bllokues shkelte të drejtën e kërkuesve për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-159188

Legal summaries and comments:

Duhet të merren parasysh bllokimi i tepërt dhe efektet anësore

“sipas mendimit të Gjykatës, ata duhet të kishin marrë në konsideratë, ndër të tjera, faktin se një masë e tillë, duke dhënë sasi të mëdha të informacionit të paarritshëm, ka kufizuar në thelb të drejtat e përdoruesve të internetit dhe kishte një efekt anësor të rëndësishëm“.

Ahmet Yıldırım kundër Turqisë, 2012  

Ahmet Yıldırım kundër Turqisë, Aplikimi nr. 3111/10, Vendimi 18 dhjetor 2012

Për shkak të një faqeje të vetme interneti me përmbajtje që konsideroheshin fyese për kujtimin e Ataturkut, në Turqi u bllokua i gjithë domeini i faqeve të Google-it. Me urdhër të përkohshëm të gjykatës, përveç bllokimit të faqes së internetit në proces gjyqësor, u bllokua rastësishte dhe aksesi në faqet e internetit të host-it dhe të palëve të treta. "Urdhri bllokues i përgjithshëm i faqeve të Google Sites ndikoi drejtpërsëdrejti në aksesin e vetë z. Yıldırım tek faqja e tij e internetit“, gjë të cilën Gjykata e cmoi si shkelje të nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-115705

Legal summaries and comments:

“masa në fjalë ka prodhuar efekte arbitrare dhe nuk mund të thuhet se kanë patur si qëllim të vetëm bllokimin e aksesin tek faqja ofenduese në internet, pasi kjo përbën bllokimin në masë të të gjitha faqeve që mbahen nga Google Sites.“

Ahmet Yıldırım kundër Turqisë, 2012  

Ahmet Yıldırım kundër Turqisë, Aplikimi nr. 3111/10, Vendimi 18 dhjetor 2012 Për shkak të një faqeje të vetme interneti me përmbajtje që konsideroheshin fyese për kujtimin e Ataturkut, në Turqi u bllokua i gjithë domeini i faqeve të Google-it. Me urdhër të përkohshëm të gjykatës, përveç bllokimit të faqes së internetit në proces gjyqësor, u bllokua rastësishte dhe aksesi në faqet e internetit të host-it dhe të palëve të treta. "Urdhri bllokues i përgjithshëm i faqeve të Google Sites ndikoi drejtpërsëdrejti në aksesin e vetë z. Yıldırım tek faqja e tij e internetit“, gjë të cilën Gjykata e cmoi si shkelje të nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-115705

Legal summaries and comments:

Duhen vendour masa efektive të shqyrtimit juridik

“Për më tepër, procedurat e rishikimit juridik të bllokimit të faqeve të internetit janë të pamjaftueshme për të përmbushur kriteret për shmangien e abuzimit, pasi legjislacioni kombëtar nuk parashikon mjete juridike që garantojnë se urdhri i bllokimit të një faqeje interneti të caktuar nuk do të përdoret si instrument për bllokimin e aksesit në përgjithësi“.

Ahmet Yıldırım kundër Turqisë, 2012  

Ahmet Yıldırım kundër Turqisë, Aplikimi nr. 3111/10, Vendimi 18 dhjetor 2012

Për shkak të një faqeje të vetme interneti me përmbajtje që konsideroheshin fyese për kujtimin e Ataturkut, në Turqi u bllokua i gjithë domeini i faqeve të Google-it. Me urdhër të përkohshëm të gjykatës, përveç bllokimit të faqes së internetit në proces gjyqësor, u bllokua rastësishte dhe aksesi në faqet e internetit të host-it dhe të palëve të treta. "Urdhri bllokues i përgjithshëm i faqeve të Google Sites ndikoi drejtpërsëdrejti në aksesin e vetë z. Yıldırım tek faqja e tij e internetit“, gjë të cilën Gjykata e cmoi si shkelje të nenit 10 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-115705

Legal summaries and comments:

Çështje (raste) të lidhura, nga Gjykata Evropiane e Drejtësisë:


Instalimi i një sistemi filtrimi për të bllokuar përdorimin e paligjshëm të ndarjes së skedarëve është i paligjshëm dhe shkel “të drejtat themelore të konsumatorëve të ISP-së, përkatësisht të drejtën e tyre për mbrojtjen e të dhënave personale dhe lirinë e tyre për të marrë ose për të dhënë informacion, të cilat janë të drejta të mbrojtura përkatësisht nga nenet 8 dhe 11 të Kartës“.

Scarlet kundër SABAM, C-70/10  

Çështja C-70/10 Scarlet kundër SABAM - 24 nëntor 2011

GJDBE vendosi që urdhri ndalues nuk mund të jepet kundër një ofruesi të shërbimit të internetit dhe as t'i kërkohet atij të instalojë një sistem për filtrimin e të gjitha komunikimeve elektronike që kalojnë nëpërmjet shërbimeve tëtij, veçanërisht ato që përfshijnë përdorimin e softuerit peer-to-peer, i cili aplikohet pa dallim tek klientët, si një masë parandaluese, ekskluzivisht në dëm të tij dhe për një periudhë të pakufizuar dhe që ishte në gjendje të identifikonte në rrjetin e atij ofruesi lëvizjen e dosjeve elektronike që përmbanin vepra muzikore, kinematografike ose audiovizive në lidhje me të cilën kërkuesi pretendonte se mbante të drejta të pronësisë intelektuale, me qëllim bllokimin e transferimit të dosjeve, ndarja e të cilave shkel të drejtën e autorit.

Full decision: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=115202&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=854226

Other relevant cases implying blocking or filtering:


Çështje të tjera të përshtatshme që nënkuptojnë bllokimin ose filtrimin:

C-610/15 - Stichting Brein kundër Ziggo BV & XS4ALL Internet BV, 2017  

Çështja C-610/15 Stichting Brein kundër Ziggo BV & XS4ALL Internet BV - 14 qershor 2017

Koncepti i “komunikimit për publikun", në kuptim të nenit 3 (1) të Direktivës 2001/29 / EC të Parlamentit Evropian dhe të Këshillit të 22 majit 2001 mbi harmonizimin e disa aspekteve të të drejtës së autorit dhe të drejtave të përafërta në shoqërinë e informacionit duhet të interpretohet duke mbuluar, në rrethana të tilla si ato në fjalë në procedimin kryesor, vënien në dispozicion dhe menaxhimin në internet të një platforme për ndarjen e cila, nëpërmjet indeksimit të meta-data -ve të veprave të mbrojtura dhe sigurimin e një motori kërkimi, i lejon përdoruesit e asaj platforme që t'i gjejnë ato vepra dhe t'i ndajnë ato me të tjerët në kontekstin e një rrjeti peer-to-peer.

Full decision: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=9ea7d0f130d5152abe8ca2264347841cf5d5161654a4.e34KaxiLc3eQc40LaxqMbN4PaxmSe0?text=&docid=191707&pageIndex=0&doclang=EN&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=235732

Liria e shprehjes kundrejt privatësisë

Një nga kufizimet më të ndërlikuara të së drejtës së lirisë së shprehjes është kur edhe pala tjetër pretendon se i kanë shkelur të drejtat e tyre themelore dhe, veçanërisht, të drejtën e privatësisë - ose siç e përcakton Konventa Evropiane në nenin 8 - e drejta për respektimin e jetës private dhe familjare.

NENI 8 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut

E drejta për respektimin e jetës private dhe familjare

1
Çdokush ka të drejtën e respektimit të jetës së tij private dhe familjare, banesës dhe korrespondencës së tij.
2
Autoriteti publik nuk mund të ndërhyjë në ushtrimin e kësaj të drejte, përveçse në shkallën e parashikuar nga ligji dhe kur është e nevojshme në një shoqëri demokratike, në interes të sigurisë publike, për mbrojtjen e rendit publik, shëndetit ose moralit ose për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të të tjerëve.

Një nga arsyet për të cilat nocioni i jetës private krijon kaq shumë probleme është se koncepti është mjaft i gjerë dhe nuk mund të ketë një përkufizim shumë strikt, madje edhe sipas jurisprudencës së GJEDNJ-së.

Kështu, jeta private “shtrihet në aspekte që kanë të bëjnë me identitetin personal, siç janë emri, fotografia, apo integriteti fizik dhe moral i një personi. Ky koncept gjithashtu përfshin të drejtën për të jetuar privatisht, larg vëmendjes së padëshiruar. Garancia e ofruar me nenin 8 të Konventës, në këtë aspekt synon kryesisht të sigurojë, pa ndërhyrje nga jashtë, të zhvillimit të personalitetit të çdo individi në marrëdhënie me qeniet e tjera njerëzore. Kështu, eksiston një zonë ndërveprimi e një personi me të tjerët, madje edhe në një kontekst publik, që mund të përfshihet në fushën e jetës private.“

Couderc dhe Hachette Filipacchi Associés kundër Francës [Dhoma e Madhe], 2015  

Couderc dhe Hachette Filipacchi Associés kundër Francës [Dhoma e Madhe], Aplikimi nr. 40454/07, Vendimi 10 nëntor 2015

Ky rast lidhet me dënimin e kërkuesve - drejtoresha e botimit dhe botuesi i revistës së përjavshme 'Paris Match' - pas botimit të një artikulli prej dhjetë faqesh, në revistë nën titullin “Alberti i Monakos: A., fëmija i fshehtë “Dhe përmban disa fotografi të princit të Monakos, fëmijës së tij (të pretenduar) dhe të ëmës së fëmijës. Aplikantët pretendonin se vendimi kundër tyre kishte shkaktuar ndërhyrje të pajustifikuar tek ushtrimi i të drejtës së tyre të lirisë së informimit.

Ky rast lidhet me dënimin e kërkuesve - drejtoresha e botimit dhe botuesi i revistës së përjavshme 'Paris Match' - pas botimit të një artikulli prej dhjetë faqesh, në revistë nën titullin “Alberti i Monakos: A., fëmija i fshehtë “Dhe përmban disa fotografi të princit të Monakos, fëmijës së tij (të pretenduar) dhe të ëmës së fëmijës. Aplikantët pretendonin se vendimi kundër tyre kishte shkaktuar ndërhyrje të pajustifikuar tek ushtrimi i të drejtës së tyre të lirisë së informimit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-158861

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-10950

GJEDNJ çmon se të dyja të drejtat (liria e shprehjes dhe e drejta për privatësi) kanë respekt të njëjtë dhe, prandaj, është e parëndësishme mbi cilin nen është bazuar kërkesa, pasi vlerësimi i çështjes që sjell një zgjidhje të mirë është ai që duhet t'i respektojë të dyja.

Përpjekja për të gjetur zgjidhjen e duhur ku 'i jepet përparësi njërës nga dy të drejtat quhet “balancim“ në zhargonin teknik të GJEDNJ-së dhe shpeshherë lidhet me veçoritë e secilit rast.

“kur shqyrtohet nëse ekziston domosdoshmëria për ndërhyrje në lirinë e shprehjes në një shoqëri demokratike në interes të “mbrojtjes së reputacionit ose të drejtave të të tjerëve“ Gjykatës mund t'i kërkohet të konstatojë nëse autoritetet kombëtare kanë arritur një ekuilibër të drejtë kur mbrojnë dy vlera të garantuara nga Konventa, të cilat mund të bien ndesh me njëra-tjetrën në raste të caktuara, përkatësisht nga njëra anë liria e shprehjes e mbrojtur nga neni 10 dhe nga ana tjetër e drejta për respektimin e jetës private, e përcaktuar në nenin 8.“

MTE dhe Index.hu kundër Hungarisë, 2016  

Magyar Tartalomszolgaltatok Egyesulete dhe Index.hu Zrt (“MTE”) kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 22947/13, Vendimi 2 shkurt 2016

Kërkuesi i parë ishte një organ me vetërregullim i ofruesve të përmbajtjes së internetit dhe kërkuesi i dytë ishte pronar i një portali lajmesh në internet. Në shkurt të vitit 2010, kërkuesi i parë botoi një mendim për dy faqe interneti të menaxhimit të pasurive të paluajtshme, teksti i plotë i të cilit u botua më pas në portalin e aplikantit të dytë. Opinioni mori komente nga përdoruesit, disa prej të cilëve kritikuan faqet e internetit të pasurisë së paluajtshme me terma përçmues. Si rezultat, kompania që drejtonte faqet e internetit ngriti një padi civile kundër kërkuesve duke pretenduar dëmtimin e reputacionit të saj. Kërkuesit hoqën menjëherë komentet e ofenduesve. Megjithatë, nga gjykatat vendase u vendos që ata kishin përgjegjësi objektive për botimin e tyre dhe urdhëruan të paguajnë tarifa procedurale.

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vlerësonte nëse ishte vendosur një ekuilibër i duhur midis të drejtës së kërkuesit për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 dhe të drejtës së kompanisë së paditësit për reputacion sipas nenit 8. Duke pasur parasysh mungesën e gjuhës së urrejtjes ose kërcënimeve të drejtpërdrejta ndaj integritetit fizik në komentet e përdoruesve, Gjykata vendosi se nuk kishte arsye për të menduar se, nëse shoqërohej nga procedura efektive që lejonin një reagim të shpejtë, sistemi i njoftimit dhe marrjes të mos kishte siguruar një rrugë të qëndrueshme për të mbrojtur reputacionin tregtar të kompanisë paditëse në rastin aktual.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-160314

Legal summaries and comments:

Përplasjet ndërmjet të drejtës së lirisë së shprehjes dhe të drejtës së privatësisë janë shfaqur shumë më përpara sesa të ekzistonte interneti, prandaj GJEDNJ tashmë ka jurisprudencë të konsiderueshme në këtë drejtim. Sidoqoftë, bota digjitale ka futur në këtë debat veçoritë e mënyrës se si menaxhohen (apo duhet të themi më mirë 'keqmenaxhohen'?) privatësia dhe të dhënat personale në sferën e internetit - që janë më shumë të dhëna personale që mblidhen me mjete digjitale dhe përdoren në kaq shumë mënyra sa është vështirë të imagjinohen.21

Ky kapitull nuk përmban rastet që lidhen vetëm me të drejtën e privatësisë në botën digjitale, pasi ato janë jashtë fushës së veprimit të kësaj broshure dhe ndoshta meritojnë një analizë dhe komente të posaçme22.

element cheieAspekte kryesore nga çështjet përkatëse të GJEDNJ-së:


Interneti dhe media e shkruar kanë dallime ndërmjet tyre sipas potencialit të secilit për të shkelur privatësinë
​rreziku i dëmit që i kanoset përmbajtjes dhe komunikimeve në internet për ushtrimin dhe gëzimin e të drejtave dhe lirive të njeriut, veçanërisht të drejtës për respektimin e jetës private, është sigurisht më i lartë nga dëmi që i kanoset shtypit. Pra, politikat që rregullojnë riprodhimin e materialeve të mediave të shkruara dhe internetit mund të ndryshojnë. Interneti duhet t'i përshtatet në mënyrë të pamohueshme tipareve specifike të teknologjisë për të siguruar mbrojtjen dhe promovimin e të drejtave dhe lirive në fjalë.“

Bordi Editorial i Pravoye Delo dhe Shtekel kundër Ukrainës, 2011

element cheieFaktorët kryesorë që konsiderohen në ekuilibrimin e dy të drejtave23:


a) kontributi në një debat me interes publik
“gjykata thekson se përkufizimi i asaj që mund të përbëjë një çështje me interes publik varet nga rrethanat e secilit rast.“
Gjykata “mori parasysh një numër faktorësh për të konstatuar nëse një publikim që shfaq elemente të jetës private mund të ketë të bëjë edhe me një çështje me interes publik. Faktorët e lidhur përfshijnë rëndësinë e çështjes për publikun dhe natyrën e informacionit të nxjerrë.“

Couderc dhe Hachette Filipacchi Associés kundër Francës [Dhoma e Madhe], 2015 Couderc dhe Hachette Filipacchi Associés kundër Francës [Dhoma e Madhe], Aplikimi nr. 40454/07, Vendimi 10 nëntor 2015  

Ky rast lidhet me dënimin e kërkuesve - drejtoresha e botimit dhe botuesi i revistës së përjavshme 'Paris Match' - pas botimit të një artikulli prej dhjetë faqesh, në revistë nën titullin “Alberti i Monakos: A., fëmija i fshehtë “Dhe përmban disa fotografi të princit të Monakos, fëmijës së tij (të pretenduar) dhe të ëmës së fëmijës. Aplikantët pretendonin se vendimi kundër tyre kishte shkaktuar ndërhyrje të pajustifikuar tek ushtrimi i të drejtës së tyre të lirisë së informimit.

Ky rast lidhet me dënimin e kërkuesve - drejtoresha e botimit dhe botuesi i revistës së përjavshme 'Paris Match' - pas botimit të një artikulli prej dhjetë faqesh, në revistë nën titullin “Alberti i Monakos: A., fëmija i fshehtë “Dhe përmban disa fotografi të princit të Monakos, fëmijës së tij (të pretenduar) dhe të ëmës së fëmijës. Aplikantët pretendonin se vendimi kundër tyre kishte shkaktuar ndërhyrje të pajustifikuar tek ushtrimi i të drejtës së tyre të lirisë së informimit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-158861

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-10950

“duhet bërë dallimi thelbësor midis raportimit të fakteve të afta për të kontribuuar në një debat në një shoqëri demokratike, që lidhet me politikanët në ushtrimin e funksioneve të tyre zyrtare, për shembull, dhe raportimit të detajeve të jetës private të një individi që nuk i ushtron këto funksione“.

Von Hannover kundër Gjermanisë (nr.2) [Dhoma e Madhe], 2012  

Von Hannover kundër Gjermanisë, Aplikimi nr. 59320/00, Vendimi 24 qershor 2004

Kërkuesja, Caroline von Hannover, kishte kërkuar në gjykatat gjermane një urdhër ndalimi që pengonte botimin e mëtejshëm të dy serive të fotografive që kishin të bënin me jetën e saj private, të cilat ishin shfaqur në revistat gjermane, për shkak se shkelin të drejtën e saj për mbrojtjen e jetës së saj private dhe të imazhit të saj. E pakënaqur me rezultatin e vendimeve të gjykatave kombëtare, princesha u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Ajo argumentoi se ato vendime kishin shkelur të drejtën e saj për respektimin e jetës private, pasi ato nuk kishin arritur t'i siguronin

mbrojtje të mjaftueshme nga publikimi i fotografive, të bëra pa dijeninë e saj nga paparacët, për shkak se, duke pasur parasysh origjinën e saj, ajo ishte një figurë e shoqërisë bashkëkohore “par excellence“.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-109029

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-98

b) subjekti i raportit

“Roli ose funksioni i personit në fjalë dhe natyra e veprimtarive që janë subjekt i raportit dhe/ ose fotografisë është një kriter tjetër i rëndësishëm i lidhur me kriterin pararendës. Në lidhje me këtë duhet të bëhet një dallim ndërmjet individëve privatë dhe personave që veprojnë në një kontekst publik, siç janë figurat politike apo figurat publike. Në përputhje me rrethanat, kur një individ privat i panjohur për publikun mund të kërkojë mbrojtje të veçantë të së drejtës së tij për jetë private, kjo gjë nuk vlen për figurat publike.“

Von Hannover kundër Gjermanisë (nr.2) [Dhoma e Madhe], 2012  

Von Hannover kundër Gjermanisë, Aplikimi nr. 59320/00, Vendimi 24 qershor 2004

Kërkuesja, Caroline von Hannover, kishte kërkuar në gjykatat gjermane një urdhër ndalimi që pengonte botimin e mëtejshëm të dy serive të fotografive që kishin të bënin me jetën e saj private, të cilat ishin shfaqur në revistat gjermane, për shkak se shkelin të drejtën e saj për mbrojtjen e jetës së saj private dhe të imazhit të saj. E pakënaqur me rezultatin e vendimeve të gjykatave kombëtare, princesha u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Ajo argumentoi se ato vendime kishin shkelur të drejtën e saj për respektimin e jetës private, pasi ato nuk kishin arritur t'i siguronin

mbrojtje të mjaftueshme nga publikimi i fotografive, të bëra pa dijeninë e saj nga paparacët, për shkak se, duke pasur parasysh origjinën e saj, ajo ishte një figurë e shoqërisë bashkëkohore “par excellence“.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-109029

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-98

“Edhe pse në disa rrethana të veçanta, e drejta e publikut për t'u informuar mund të shtrihet edhe në aspekte të jetës private të figurave publike, veçanërisht aty ku janë të interesuar politikanët, kjo nuk do të ndodhë - pavarësisht se personi në fjalë është i mirënjohur për publikun - aty ku fotot e publikuara dhe komentet shoqëruese kanë të bëjnë ekskluzivisht me detajet e jetës private të personit dhe kanë si qëllim të vetëm që të kënaqin kureshtjen publike në këtë drejtim, pra të jetës private, sado i njohur të jetë personi, nuk mund të konsiderohet të kontribuojë në ndonjë debat me interes të përgjithshëm për shoqërinë.“

Von Hannover kundër Gjermanisë (nr.2) [Dhoma e Madhe], 2012  

Von Hannover kundër Gjermanisë, Aplikimi nr. 59320/00, Vendimi 24 qershor 2004

Kërkuesja, Caroline von Hannover, kishte kërkuar në gjykatat gjermane një urdhër ndalimi që pengonte botimin e mëtejshëm të dy serive të fotografive që kishin të bënin me jetën e saj private, të cilat ishin shfaqur në revistat gjermane, për shkak se shkelin të drejtën e saj për mbrojtjen e jetës së saj private dhe të imazhit të saj. E pakënaqur me rezultatin e vendimeve të gjykatave kombëtare, princesha u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Ajo argumentoi se ato vendime kishin shkelur të drejtën e saj për respektimin e jetës private, pasi ato nuk kishin arritur t'i siguronin

mbrojtje të mjaftueshme nga publikimi i fotografive, të bëra pa dijeninë e saj nga paparacët, për shkak se, duke pasur parasysh origjinën e saj, ajo ishte një figurë e shoqërisë bashkëkohore “par excellence“.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-109029

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-98

c) Mënyra se si është marrë informacioni dhe vërtetësia e tij

​Masat mbrojtëse për gazetarët me nenin 10, në lidhje me raportimin e çështjeve me interes të përgjithshëm është subjekt i kushtit që ata veprojnë në mirëbesim dhe në bazë faktike të saktë dhe sigurojnë “informacion të besueshëm dhe të saktë“ në përputhje me etikën e gazetarisë (...) Në këtë rast vëren se megjithëse palët iu referuan burimeve të ndryshme, ata gjithsesi ranë dakord në thelb se përdorimi i një aparati fotografik të fshehur nuk ndalohet me ligjin kombëtar në mënyrë absolute, por mund të pranohej në varësi të kushteve strikte. Palët nuk debatuan se përdorimi i kësaj teknike u lejua vetëm kur ka pasur një interes publik kryesor për përhapjen e informacionit përkatës, me kusht që ky informacion të mos merret me ndonjë mjet tjetër. Gjykata tashmë ka vendosur se raporti ka të bëjë me një çështje me interes publik.“

Haldiman dhe të tjerë kundër Zvicrës, 2015  

Haldimann dhe të tjerë kundër Zvicrës, Aplikimi nr. 21830/09, Vendimi 24 shkurt 2015

Kjo çështje ka të bëjë me dënimin e katër gazetarëve për regjistrimin dhe transmetimin e një interviste të një agjenti privat të sigurimeve duke përdorur një aparat të fshehtë, si pjesë e një dokumentari televiziv me qëllim denoncimin e këshillave mashtruese që jepen nga agjentët e sigurimeve. Kërkuesit u ankuan se dënimi i tyre me gjobitje kishte shkaktuar një ndërhyrje joproporcionale në të drejtën e tyre të lirisë së shprehjes.

Gjykata u shpreh se, në rastin e aplikantëve, kishte pasur shkelje të nenit 10 (liria e shprehjes) të Konventës, duke marrë në konsideratë në veçanti se ndërhyrja në jetën private të agjentit, i cili kishte refuzuar mundësinë për të shprehur pikëpamjet e tij mbi intervistën në fjalë, nuk ishte serioze në një masë të mjaftueshme sa për të anashkaluar interesin publik në informimin rreth keqpërdorimit në fushën e agjentëve të sigurimeve. Gjykata më tej konstatoi gjithashtu se aplikantët meritonin të drejtën për të dyshuar në lidhje me dëshirën e tyre për të respektuar etikën e gazetarisë siç përcaktohet nga ligji zviceran, duke përmendur shembullin e përdorimit të kufizuar të kamerës së fshehur nga ata.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-152711

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-10509

“Për sa i përket metodës së përdorur për prodhimin e dokumentarit, Gjykata shqyrtoi se përdorimi i kamerave të fshehta duhet të kufizohet si parim, pasi kjo teknikë është shumë ndërhyrëse dhe shpërfill të drejtën e respektimit të jetës private. Megjithatë, Gjykata është e vetëdijshme për rëndësinë e metodave të fshehta të gazetarisë investigative për prodhimin e llojeve të caktuara të dokumentarëve. Në disa raste, gazetarët janë të detyruar të përdorin kamera të fshehta, për shembull, kur informacioni vështirë të merret me ndonjë mjet tjetër. Megjithatë, ky objekt duhet të përdoret si mjet i fundit, me masë dhe në përputhje me kodet përkatëse të etikës.“.

Bremner kundër Turqisë, 2015  

Bremner kundër Turqisë, Aplikimi nr. 37428/06, Vendimi 13 tetor 2015

Kjo çështje lidhet me transmetimin e një dokumentari televiziv në të cilin kërkuesi, i cili shfaqej duke promovuar besimet e tij të krishtera ungjillore, u përshkrua si një “matrapaz i feve të huaja“ i angazhuar në aktivitete të fshehta në Turqi. Kërkuesi pretendonte se transmetimi i dokumentarit dhe refuzimi i autoriteteve gjyqësore për të marrë parasysh kërkesën e tij për kompensim kishin shkelur të drejtën e tij për respektimin e jetës së tij private.

Gjykata u shpreh se ka pasur shkelje të nenit 8 (e drejta për respektimin e jetës private) të Konventës, duke konstatuar veçanërisht se transmetimi i imazhit të kërkuesit pa mjegulluar pamjen e tij, nuk mund të konsiderohej si kontribut në ndonjë debat me interes të përgjithshëm për shoqërinë, pavarësisht shkallës së interesit publik në çështjen e prozelitizmit fetar.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-158077

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-10915

d) sjellja e mëparshme e personit në fjalë

​Sjellja e personit në fjalë përpara botimit të raportit ose fakti që fotografia dhe informacioni i lidhur me të tashmë janë shfaqur edhe në një botim të mëparshëm janë poashtu faktorë që duhen marrë në konsideratë. Megjithatë, fakti i thjeshtë i bashkëpunimit me shtypin në raste të mëparshme nuk mund të shërbejë si argument për mohimin e mbrojtjes së palës së interesuar nga publikimi i fotografisë në fjalë.“

Von Hannover kundër Gjermanisë (nr.2) [Dhoma e Madhe], 2012  

Von Hannover kundër Gjermanisë, Aplikimi nr. 59320/00, Vendimi 24 qershor 2004

Kërkuesja, Caroline von Hannover, kishte kërkuar në gjykatat gjermane një urdhër ndalimi që pengonte botimin e mëtejshëm të dy serive të fotografive që kishin të bënin me jetën e saj private, të cilat ishin shfaqur në revistat gjermane, për shkak se shkelin të drejtën e saj për mbrojtjen e jetës së saj private dhe të imazhit të saj. E pakënaqur me rezultatin e vendimeve të gjykatave kombëtare, princesha u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Ajo argumentoi se ato vendime kishin shkelur të drejtën e saj për respektimin e jetës private, pasi ato nuk kishin arritur t'i siguronin

mbrojtje të mjaftueshme nga publikimi i fotografive, të bëra pa dijeninë e saj nga paparacët, për shkak se, duke pasur parasysh origjinën e saj, ajo ishte një figurë e shoqërisë bashkëkohore “par excellence“.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-109029

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-98

e) përmbajtja, forma dhe pasojat e botimit

“Gjykata rithekson se përqasja e trajtimit të një teme është çështje që i takon lirisë së gazetarisë“. Nuk është detyra e saj dhe as e gjykatave kombëtare, t'i zëvendësojnë pikëpamjet e tyre me ato të shtypit në këtë fushë. Neni 10 i Konventës gjithashtu ia lë gazetarëve të vendosin se cilat hollësi duhet të publikohen për të siguruar kredibilitetin e një artikulli. Përveç kësaj, gazetarët gëzojnë lirinë për të zgjedhur, nga lajmeve që u vijnë, se cilat do të trajtojnë dhe se si do ta bëjnë këtë. Kjo liri, megjithatë, nuk është pa përgjegjësi.

Cilidoqoftë informacioni që fut në lojë jetën private të një personi tjetër, gazetarët duhet të marrin parasysh, për sa është e mundur dhe përpara shpërndarjes së tyre, ndikimin që do të ketë informacioni dhe fotot që do të publikohen. Në veçanti, ngjarje të caktuara që lidhen me jetën private dhe familjare gëzojnë mbrojtje të vecantë me nenin 8 të Konventës ndaj gazetarët të tregojnë kujdes dhe që [gazetarët] të shfaqin kujdes dhe maturi në trajtimin e këtyre ngjarjeve.

Couderc dhe Hachette Filipacchi Associés kundër Francës [Dhoma e Madhe], 2015  

Couderc dhe Hachette Filipacchi Associés kundër Francës [Dhoma e Madhe], Aplikimi nr. 40454/07, Vendimi 10 nëntor 2015

Ky rast lidhet me dënimin e kërkuesve - drejtoresha e botimit dhe botuesi i revistës së përjavshme 'Paris Match' - pas botimit të një artikulli prej dhjetë faqesh, në revistë nën titullin “Alberti i Monakos: A., fëmija i fshehtë “Dhe përmban disa fotografi të princit të Monakos, fëmijës së tij (të pretenduar) dhe të ëmës së fëmijës. Aplikantët pretendonin se vendimi kundër tyre kishte shkaktuar ndërhyrje të pajustifikuar tek ushtrimi i të drejtës së tyre të lirisë së informimit.

Ky rast lidhet me dënimin e kërkuesve - drejtoresha e botimit dhe botuesi i revistës së përjavshme 'Paris Match' - pas botimit të një artikulli prej dhjetë faqesh, në revistë nën titullin “Alberti i Monakos: A., fëmija i fshehtë “Dhe përmban disa fotografi të princit të Monakos, fëmijës së tij (të pretenduar) dhe të ëmës së fëmijës. Aplikantët pretendonin se vendimi kundër tyre kishte shkaktuar ndërhyrje të pajustifikuar tek ushtrimi i të drejtës së tyre të lirisë së informimit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-158861

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-10950

“Edhe mënyra e publikimit të fotografisë ose raportit, edhe mënyra se si personi i interesuar paraqitet në foto ose raport mund të jenë faktorë që duhen marrë në konsideratë. Një faktor i rëndësishëm mund të jetë dhe shkalla e shpërndarjes së raportit dhe fotografisë, në varësi të faktit nëse gazeta është kombëtare apo vendore dhe nëse ka tirazh të madh ose të kufizuar“. Von Hannover kundër Gjermanisë (nr.2) [Dhoma e Madhe], 2012  

Von Hannover kundër Gjermanisë, Aplikimi nr. 59320/00, Vendimi 24 qershor 2004

Kërkuesja, Caroline von Hannover, kishte kërkuar në gjykatat gjermane një urdhër ndalimi që pengonte botimin e mëtejshëm të dy serive të fotografive që kishin të bënin me jetën e saj private, të cilat ishin shfaqur në revistat gjermane, për shkak se shkelin të drejtën e saj për mbrojtjen e jetës së saj private dhe të imazhit të saj. E pakënaqur me rezultatin e vendimeve të gjykatave kombëtare, princesha u ankua në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Ajo argumentoi se ato vendime kishin shkelur të drejtën e saj për respektimin e jetës private, pasi ato nuk kishin arritur t'i siguronin

mbrojtje të mjaftueshme nga publikimi i fotografive, të bëra pa dijeninë e saj nga paparacët, për shkak se, duke pasur parasysh origjinën e saj, ajo ishte një figurë e shoqërisë bashkëkohore “par excellence“.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-109029

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-98

f) rëndësia e masës së dënimit

“Gjykata rithekson se në kontekstin e vlerësimit të proporcionalitetit, pavarësisht nëse penaliteti i dhënë ishte i vogël apo jo, ajo që ka rëndësi është vetë vendimi gjyqësor ndaj personit konkret, përfshirë rastin kur një vendim i tillë ka vetëm natyrë civile. Çdo kufizim i padrejtë i lirisë së shprehjes në mënyrë efektive përmban rrezikun e pengimit ose të paralizimit të mbulimit mediatik të temave të ngjashme në të ardhmen“.

Couderc dhe Hachette Filipacchi Associés kundër Francës [Dhoma e Madhe], 2015  

Couderc dhe Hachette Filipacchi Associés kundër Francës [Dhoma e Madhe], Aplikimi nr. 40454/07, Vendimi 10 nëntor 2015

Ky rast lidhet me dënimin e kërkuesve - drejtoresha e botimit dhe botuesi i revistës së përjavshme 'Paris Match' - pas botimit të një artikulli prej dhjetë faqesh, në revistë nën titullin “Alberti i Monakos: A., fëmija i fshehtë “Dhe përmban disa fotografi të princit të Monakos, fëmijës së tij (të pretenduar) dhe të ëmës së fëmijës. Aplikantët pretendonin se vendimi kundër tyre kishte shkaktuar ndërhyrje të pajustifikuar tek ushtrimi i të drejtës së tyre të lirisë së informimit. .

Ky rast lidhet me dënimin e kërkuesve - drejtoresha e botimit dhe botuesi i revistës së përjavshme 'Paris Match' - pas botimit të një artikulli prej dhjetë faqesh, në revistë nën titullin “Alberti i Monakos: A., fëmija i fshehtë “Dhe përmban disa fotografi të princit të Monakos, fëmijës së tij (të pretenduar) dhe të ëmës së fëmijës. Aplikantët pretendonin se vendimi kundër tyre kishte shkaktuar ndërhyrje të pajustifikuar tek ushtrimi i të drejtës së tyre të lirisë së informimit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-158861

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-10950

Personat juridikë nuk mund të pretendojnë të kenë privatësi, ndërsa pronarët e tyre munden

“Siç është shprehur edhe herët Gjykata, personat juridikë nuk mund të pretendojnë se janë palë e dëmtuar e shkeljes së të drejtave të personalitetit, pasi vetem persona fizikë mund të jenë mbajtës të tyre (...) por nuk mund të përjashtohet që komentet e kundërshtuara janë dëmtuese ndaj personit fizik të kompanisë“

MTE dhe Index.hu kundrejt Hungarise, 2016  

Magyar Tartalomszolgaltatok Egyesulete dhe Index.hu Zrt (“MTE”) kundër Hungarisë, Aplikimi nr. 22947/13, Vendimi 2 shkurt 2016

Kërkuesi i parë ishte një organ me vetërregullim i ofruesve të përmbajtjes së internetit dhe kërkuesi i dytë ishte pronar i një portali lajmesh në internet. Në shkurt të vitit 2010, kërkuesi i parë botoi një mendim për dy faqe interneti të menaxhimit të pasurive të paluajtshme, teksti i plotë i të cilit u botua më pas në portalin e aplikantit të dytë. Opinioni mori komente nga përdoruesit, disa prej të cilëve kritikuan faqet e internetit të pasurisë së paluajtshme me terma përçmues. Si rezultat, kompania që drejtonte faqet e internetit ngriti një padi civile kundër kërkuesve duke pretenduar dëmtimin e reputacionit të saj. Kërkuesit hoqën menjëherë komentet e ofenduesve. Megjithatë, nga gjykatat vendase u vendos që ata kishin përgjegjësi objektive për botimin e tyre dhe urdhëruan të paguajnë tarifa procedurale.

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut duhej të vlerësonte nëse ishte vendosur një ekuilibër i duhur midis të drejtës së kërkuesit për lirinë e shprehjes sipas nenit 10 dhe të drejtës së kompanisë së paditësit për reputacion sipas nenit 8. Duke pasur parasysh mungesën e gjuhës së urrejtjes ose kërcënimeve të drejtpërdrejta ndaj integritetit fizik në komentet e përdoruesve, Gjykata vendosi se nuk kishte arsye për të menduar se, nëse shoqërohej nga procedura efektive që lejonin një reagim të shpejtë, sistemi i njoftimit dhe marrjes të mos kishte siguruar një rrugë të qëndrueshme për të mbrojtur reputacionin tregtar të kompanisë paditëse në rastin aktual.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-160314

Legal summaries and comments:

8. Liria e shprehjes kundrejt të drejtës së autorit

Një tjetër subjekt kyç me të cilin bie ndesh liria e shprehjes është e drejta e pronësisë intelektuale, dhe veçanërisht e drejta e autorit. Këto tensione priren të jenë më të rëndësishme në botën digjitale, kur kopjimi i sasive të mëdha të punimeve bëhet teknikisht më e lehtë dhe kopja digjitale është identike me origjinalin.

Në këtë fushë specifike, GJEDNJ ka pasur vetëm disa raste dhe një linjë të përgjithshme deri diku të drejtpërdrejtë. Njëkohësisht, vërejmë se Gjykata Evropiane e Drejtësisë ka pasur pjesën e saj të vendimeve ku është trajtuar edhe konflikti midis lirisë së shprehjes dhe të drejtave të pronësisë intelektuale, siç përcaktohet në Kartën e të Drejtave Themelore të Bashkimit Europian.

Së pari, duhet të sqarojmë se GJEDNJ arsyeton se pronësia intelektuale është një formë pronësie dhe, në këtë mënyrë, mbulohet nga neni 1 i Protokollit Nr. 1 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut:

Neni 1 Mbrojtja e pronës


Çdo person fizik ose juridik ka të drejtën e gëzimit paqësor të pasurisë së tij. Askush nuk mund të privohet nga pasuria e tij përveçse në interesin publik dhe në përputhje me kushtet e parashikuara me ligj dhe me parimet e përgjithshme të së drejtës ndërkombëtare.

“Në dritën e vendimeve të lartpërmendura, Dhoma e Madhe bie dakord me konkluzionin e Dhomës se Neni 1 i Protokollit Nr. 1 është i zbatueshëm për pronën intelektuale si të tillë“.

Anheuser-Busch Inc. kundër Portugalisë [Dhoma e Madhe], 2007  

Në mënyrë të ngjashme me çështjet gjyqësore të përplasjeve mbi privatësinë, Gjykata edhe në këtë situatë bëjë barazpeshimin midis dy të drejtave të përcaktuara nga Konventa. Për këto raste, kur ky ekuilibrim është bërë nga gjykatat kombëtare të mbështetur në kriteret e jurisprudencës së Gjykatës, zakonisht GJEDNJ ndërhyn vetëm nëse ka argumente shumë strikte për rishqyrtimin e çështjes.

element cheie Aspekte kryesore nga çështjet përkatëse të GJEDNJ-së:


Ekziston një gamë e gjerë vlerësimesh nga autoritetet kombëtare në këto raste

“Autoritetet vendase kanë patur një gamë të gjerë vlerësimi në këtë rast, po të marrim parasysh qëllimin e ndërhyrjes dhe faktin se, meqë neni 1 i Protokollit Nr. 1 është i zbatueshëm për pronësinë intelektuale, edhe ndërhyrja ka patur si qëllim ruajtjen e të drejtave të mbrojtura me Konventë ose me Protokollet e saj“

Ashby Donald dhe të Tjerët kundër Francës, 2013  

Ashby Donald dhe të tjerët kundër Francës, Aplikimi nr. 36769/08 Vendimi 10 janar 2013

Ky rast kishte të bënte me dënimin e fotografëve të modës për shkeljen e të drejtës të autorit pasi publikimit në faqen e internetit të një kompanie mode drejtuar nga dy kërkuesit, pa autorizimin e shtëpive përkatëse të modës, të fotografive të bërra nga kërkuesi tjetër në spektaklet e modës të vitit 2003.

Gjykata u shpreh se nuk kishte pasur shkelje të nenit 10 (liria e shprehjes) të Konventës. Në rrethanat e rastit dhe duke pasur parasysh marzhin e gjerë të vlerësimit ndaj autoriteteve vendase, natyra dhe rëndësia e gjobave të dhëna ndaj kërkuesve nuk ishin të tilla saqë Gjykata të mund të konstatonte se ndërhyrja në fjalë nuk ishte proporcionale me qëllimin e synuar.

Vendimi (vetëm në frengjisht): http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-115979

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7393

Dënimet për të drejtat e autorit janë një ndërhyrje në lirinë e shprehjes

“Në rastin në fjalë, aplikantët vendosën instrumentet ku të tjerët mund të jepnin dhe të merrnin informacion në kuptimin e nenit 10 të Konventës. Gjykata arsyeton se veprimet e ndërmarra nga Aplikanti përftojnë mbrojtje me nenin 10 § 1 të Konventës dhe për rrjedhojë, dënimi i aplikantëve ka ndërhyrë në të drejtën e tyre të lirisë së shprehjes. Ndërhyrje të tilla përbëjnë shkelje të nenit 10, për sa kohë nuk “parashikohet me ligj“, nuk respektohen një ose më shumë qëllime legjitime të parashikuara në nenin 10 § 2 dhe nuk janë “të nevojshme në një shoqëri demokratike“ për të arritur këtë pikësynim ose këto pikësynime“.

Neij dhe Sunde Kolmisoppi kundër Suedisë, 2013  

Neij dhe Sunde Kolmisoppi kundër Suedisë, Aplikimi nr. 40397/12, Vendimi 19 shkurt 2013

Ky rast ka të bëjë me ankesën e dy prej bashkë-themeluesve të “The Pirate Bay“, një nga faqet më të mëdha të botës për shkëmbimin e dosjeve 'torrent', se dënimi i tyre për pjesëmarrje në konsumimin e veprave penale që bien ndesh me Aktin mbi të Drejtën e Autorit ka shkelur lirinë e shprehjes.

Gjykata e rrëzoi këtë kërkesë si qartazi të pabazuar. Ajo konstatoi se ndarja, apo lejimi i të tjerëve për të ndarë, i skedarëve të këtij lloji në internet, qoftë edhe material i mbrojtur nga e drejta e autorit dhe për qëllime fitimprurëse, mbulohet nga e drejta për të “marrë dhe dhënë informacion“ sipas nenit 10 (liria e shprehjes ) të Konventës. Megjithatë, ajo arsyeton se gjykatat vendase kishin ekuilibruar në mënyrë të drejtë interesat konkurruese në lojë - të drejtën e kërkuesve për të marrë dhe për të dhënë informacion dhe domosdoshmërinë për të mbrojtur të drejtën e autorit - kur kishin dhënë dënimin për kërkuesit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-117513

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7408

Gjykata arsyeton se bërja publike e fotografive të diskutuara në një faqe të posacme për modën dhe ofrimi në publik i pamjeve të paradave falas, me pagesë apo në shitje është ushtrim i së drejtës së lirisë të shprehjes dhe se dënimi i aplikantëve për këto akte përbën një ndërhyrje në këtë të drejtë“.

Ashby Donald dhe të Tjerët kundër Francës, 2013  

Ashby Donald dhe të tjerët kundër Francës, Aplikimi nr. 36769/08 Vendimi 10 janar 2013

Ky rast kishte të bënte me dënimin e fotografëve të modës për shkeljen e të drejtës të autorit pasi publikimit në faqen e internetit të një kompanie mode drejtuar nga dy kërkuesit, pa autorizimin e shtëpive përkatëse të modës, të fotografive të bërra nga kërkuesi tjetër në spektaklet e modës të vitit 2003.

Gjykata u shpreh se nuk kishte pasur shkelje të nenit 10 (liria e shprehjes) të Konventës. Në rrethanat e rastit dhe duke pasur parasysh marzhin e gjerë të vlerësimit ndaj autoriteteve vendase, natyra dhe rëndësia e gjobave të dhëna ndaj kërkuesve nuk ishin të tilla saqë Gjykata të mund të konstatonte se ndërhyrja në fjalë nuk ishte proporcionale me qëllimin e synuar.

Vendimi (vetëm në frengjisht): http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-115979

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7393

Mjetet juridike të mbrojtjes së gjuhës “së biznesit“ janë shumë më të pakta sesa ato të fjalimit politik apo fjalëve të tjera me interes publik

“Në këtë drejtim, Gjykata nënvijëzon se përmasat e marzhit të vlerësimit që u jepet Shteteve ndryshon sipas disa faktorëve dhe, ndër to, lloji i informacionit në fjalë paraqet një rëndësi të veçantë. Në rastin konkret, edhe pse i mbrojtur me nenin 10, masat mbrojtëse që i janë ofruar materialit të shpërndarë për të cilin janë dënuar aplikantët nuk mund të arrijnë në po ato nivele që jepën për fjalën dhe debatin politik. Rrjedhimisht, natyra e informacionit në fjalë dhe interesi ekuilibrues i përmendur më lart, janë të tilla saqë t'i japin shtetit një marzh të gjerë vlerësimi, i cili, kur akumulohet si në rastin konkret, e zgjeron shumë marzhin e vlerësimit.“

Neij dhe Sunde Kolmisoppi kundër Suedisë, 2013  

Neij dhe Sunde Kolmisoppi kundër Suedisë, Aplikimi nr. 40397/12, Vendimi 19 shkurt 2013

Ky rast ka të bëjë me ankesën e dy prej bashkë-themeluesve të “The Pirate Bay“, një nga faqet më të mëdha të botës për shkëmbimin e dosjeve 'torrent', se dënimi i tyre për pjesëmarrje në konsumimin e veprave penale që bien ndesh me Aktin mbi të Drejtën e Autorit ka shkelur lirinë e shprehjes.

Gjykata e rrëzoi këtë kërkesë si qartazi të pabazuar. Ajo konstatoi se ndarja, apo lejimi i të tjerëve për të ndarë, i skedarëve të këtij lloji në internet, qoftë edhe material i mbrojtur nga e drejta e autorit dhe për qëllime fitimprurëse, mbulohet nga e drejta për të “marrë dhe dhënë informacion“ sipas nenit 10 (liria e shprehjes ) të Konventës. Megjithatë, ajo arsyeton se gjykatat vendase kishin ekuilibruar në mënyrë të drejtë interesat konkurruese në lojë - të drejtën e kërkuesve për të marrë dhe për të dhënë informacion dhe domosdoshmërinë për të mbrojtur të drejtën e autorit - kur kishin dhënë dënimin për kërkuesit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-117513

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7408

“Shtetet kontraktuese kanë një hapësirë të gjerë vlerësimi gjatë rregulimit të lirisë së shprehjes në rruzullin tregtar, duke mbajtur parasysh se objekti i shprehjes duhet të relativizohet kur nuk bëhet fjalë për gjuhën “tregtare“ të kulluar të këtij individi, por për pjesëmarrjen e tij në një debat në lidhje me interesin publik".

Ashby Donald dhe të Tjerët kundër Francës, 2013  

Ashby Donald dhe të tjerët kundër Francës, Aplikimi nr. 36769/08 Vendimi 10 janar 2013

Ky rast kishte të bënte me dënimin e fotografëve të modës për shkeljen e të drejtës të autorit pasi publikimit në faqen e internetit të një kompanie mode drejtuar nga dy kërkuesit, pa autorizimin e shtëpive përkatëse të modës, të fotografive të bërra nga kërkuesi tjetër në spektaklet e modës të vitit 2003.

Gjykata u shpreh se nuk kishte pasur shkelje të nenit 10 (liria e shprehjes) të Konventës. Në rrethanat e rastit dhe duke pasur parasysh marzhin e gjerë të vlerësimit ndaj autoriteteve vendase, natyra dhe rëndësia e gjobave të dhëna ndaj kërkuesve nuk ishin të tilla saqë Gjykata të mund të konstatonte se ndërhyrja në fjalë nuk ishte proporcionale me qëllimin e synuar.

Vendimi (vetëm në frengjisht): http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-115979

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7393

Dënimi penal për shkeljen e të drejtave së autorit dhe Dëmet mund të jetë proporcionale

“Në përfundim, Gjykata përsërit se natyra dhe ashpërsia e dënimeve janë faktorë që duhen marrë parasysh për vlerësimin e proporcionalietit të ndërhyrjeve në lirinë e shprehjes, e garantuar me nenin 10. Në rastin në fjalë, Gjykata arsyeton se dënimi me burgim dhe zhdëmtimi konsiderohen proporcionale. Për të dalë në këtë përfundim, Gjykata merr parasysh faktin se gjykatat vendase konstatuan se aplikantët nuk kishin ndërmarrë asnjë veprim për të hequr dosjet 'torrent' në fjalë, megjithëse ishin shtyrë që ta bërë këtë gjë por ata ishin treguar indiferentë ndaj faktit se veprat e mbrojtura nga të drejtat e autorit ishin lënda bazë e veprimtarisë së shpërndarjes e shkëmbimit të skedarëve (...)“

Neij dhe Sunde Kolmisoppi kundër Suedisë, GJEDNJ, 2013  

Neij dhe Sunde Kolmisoppi kundër Suedisë, Aplikimi nr. 40397/12, Vendimi 19 shkurt 2013

Ky rast ka të bëjë me ankesën e dy prej bashkë-themeluesve të “The Pirate Bay“, një nga faqet më të mëdha të botës për shkëmbimin e dosjeve 'torrent', se dënimi i tyre për pjesëmarrje në konsumimin e veprave penale që bien ndesh me Aktin mbi të Drejtën e Autorit ka shkelur lirinë e shprehjes.

Gjykata e rrëzoi këtë kërkesë si qartazi të pabazuar. Ajo konstatoi se ndarja, apo lejimi i të tjerëve për të ndarë, i skedarëve të këtij lloji në internet, qoftë edhe material i mbrojtur nga e drejta e autorit dhe për qëllime fitimprurëse, mbulohet nga e drejta për të “marrë dhe dhënë informacion“ sipas nenit 10 (liria e shprehjes ) të Konventës. Megjithatë, ajo arsyeton se gjykatat vendase kishin ekuilibruar në mënyrë të drejtë interesat konkurruese në lojë - të drejtën e kërkuesve për të marrë dhe për të dhënë informacion dhe domosdoshmërinë për të mbrojtur të drejtën e autorit - kur kishin dhënë dënimin për kërkuesit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-117513

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-7408

Çështje të lidhura të Gjykatës Evropiane të Drejtësisë:

GS Media BV kundër Sanoma Media Netherlands BV dhe të Tjerëve - C-160/15 (2016) - Lidhja me në një faqe tjetër interneti me 'hyperlink' si akses në veprat e mbrojtura pa marrë pëlqimin e mbajtësit të të drejtave

Çështja C-160/15 GS Media BV kundër Sanoma Media Hollandë BV, Vendimi 8 shtator 2016

GJEDNJ vendosi që neni 3 (1) i Direktivës 2001/29 / EC i Parlamentit Evropian dhe i Këshillit i 22 majit 2001 mbi harmonizimin e aspekteve të caktuara të të drejtës së autorit dhe të drejtave të përafërta në shoqërinë e informacionit duhet të interpretohet se nënkupton që për të përcaktuar nëse fakti i vendosjes, në një faqe interneti, i hyperlink-eve për veprat e mbrojtura, të cilat janë lirisht të disponueshme në një faqe tjetër pa pëlqimin e mbajtësit të së drejtës së autorit, përbën një “komunikim me publikun“ brenda kuptimit të kësaj dispozite, është për të përcaktuar nëse këto lidhje janë siguruar pa ndjekur përfitime financiare nga një person që nuk e ka ditur ose nuk mund të ketë njohur në mënyrë të arsyeshme natyrën e paligjshme të botimit të atyre veprave në atë faqe tjetër ose e kundërta: këto lidhje janë parashikuar për një qëllim të tillë, një situatë në të cilën kjo njohuri duhet të prezumohet.

Full decision: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=183124&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=873114

Scarlet kundër SABAM (C360-10) - 2012 - urdhër kundër një ofruesi të shërbimit të internetit ku ISP-së i kërkohet që të instalojë një sistem filtrimi për veprat me të drejtë autori

Çështja C-70/10 Scarlet kundër SABAM - 24 nëntor 2011

GJDBE vendosi që nuk mund të nxirret një urdhër kundër një ofruesi të shërbimit të internetit që i kërkon të instalojë një sistem për filtrimin e të gjitha komunikimeve elektronike që kalojnë nëpërmjet shërbimeve të saj, veçanërisht ato që përfshijnë përdorimin e softuerit peer-to-peer, i cili aplikohet pa dallim klientësh, si një masë parandaluese, ekskluzivisht me shpenzimet e tij dhe për një periudhë të pakufizuar dhe që të ishte në gjendje të identifikonte në rrjetin e atij ofruesi lëvizjen e dosjeve elektronike që përmbanin një vepër muzikore, kinematografike ose audiovizuale në lidhje me të cilën kërkuesi pretendonte se kishte të drejta të pronësisë intelektuale, me qëllim bllokimin e transferimit të dosjeve, ndarja e të cilave do të cënonte të drejtën e autorit.

Full decision: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=115202&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=854226

SABAM kundër Netlog (C-70/10) - 2011 - kundër një ofruesi të shërbimit të internetit ku ISP-së i kërkohet që të instalojë një sistem filtrimi për veprat me të drejtë autori

Çështja C-360/10 SABAM kundër Netlog - 16 shkurt 2012

Gjykata vendosi që direktivat e BE-së nuk lejonin që një gjykatë kombëtare të lëshonte një urdhër kundër një ofruesi të shërbimit pritës, i cili kërkonte që ai të instalonte një sistem për filtrimin e informacionit të ruajtur në serverët e tij nga përdoruesit e shërbimit të tij, që zbatohej pa dallim të të gjithë atyre përdoruesve, me shpenzimet e saj dhe për një periudhë të pakufizuar, e cila ishte e aftë të identifikonte skedarë elektronikë që përmbanin vepra muzikore, kinematografike ose audiovizive, në lidhje me të cilat kërkuesi i urdhërit pretendonte të mbante të drejtat e pronësisë intelektuale, me synim parandalimin e dhënies së disponueshmërisë së këtyre veprave publikut në shkelje të së drejtës së autorit.

Full decision: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=119512&pageIndex=0&doclang=EN&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=854226

Kufizime të tjera
(siguria kombëtare, mbrojtja e shëndetit ose moralit, procedurat gjyqësore)

Paragrafi 2 i nenit 10 të Konventës rendit interesat që mund të mbrohen për rastet kur kufizohet e drejta e lirisë së shprehjes. Përveç interesave për mbrojtjen e reputacionit ose të drejtave të të tjerëve, ose për parandalimin e nxjerrjes së informacionit të marrë në mirëbesim, të cilat u trajtuan në kapitujt e mëparshëm, interesat e tjera janë:

  • siguria kombëtare, integriteti territorial ose siguria publike; parandalimi i prishjes së rendit dhe qetësisë publike ose i veprave penale;
  • mbrojtja e shëndetit ose moralit;
  • ruajtja e autoritetit dhe e paanshmërisë së gjyqësorit.

Gjatë leximit të paragrafit 2 të nenit 10, edhe pse mund të mendohet se teksti i Konventës lejon një kufizim të përgjithshëm të të drejtës së lirisë së shprehjes për interesat e renditura, jurisprudenca e GJEDNJ-së ka jep detaje kur këto kufizime mund të jenë “të nevojshme në një shoqëri demokratike“ dhe rastet kur kjo nuk mund të ndodhë dhe ku mbizotëron e drejta e lirisë së shprehjes.

Ndonëse ka raste kur kufizimet e shprehjes mbështeten nga GJEDNJ, ekziston një gamë e madhe çështjesh të gjykuara nga shtetet anëtare të Këshillit të Evropës ku, në përpjekje për të mbrojtur interesat e lartpërmendura, është vepruar në kundërshtim me nenin 10.

Për shembull, nevoja për të mbrojtur sigurinë kombëtare lejon kufizime të të drejtës së lirisë së shprehjes, por autoritetet duhet të provojnë që këto kufizime janë të domosdoshme në një shoqëri demokratike.

Nga ana tjetër, për sa i përket pornografisë dhe blasfemisë, këto mund të kufizohen më lehtë në interes të mbrojtjes së shëndetit ose moralit. Mbrojtja e të drejtave të fëmijëve ka rëndësi madhore. Pornografia me fëmijë / të mitur është e ndaluar me ligj.

element cheieAspekte kryesore nga çështjet përkatëse të GJEDNJ-së:


Kufizimet e sigurisë kombëtare tek liria e shprehjes - vetëm nëse vërtetohet si e domosdoshme në një shoqëri demokratike

“Shtypi nuk duhet të tejkalojë caqet e vendosura, midis të tjerash, për mbrojtjen e interesave jetike të shtetit, siç janë siguria kombëtare ose integriteti territorial, ndaj kërcënimit për dhunë ose për parandalimin e krimit apo të prishjes së rendit dhe qetësisë publike, prapëseprapë, [shtypi] ka për detyrë të japë informacione dhe ide për çështje politike, edhe për ato tema që krijojnë përcarje. Shtypi mbart detyrën e përcimit të këtyre informacioneve dhe ideve; ndërkaq, publiku ka të drejtën t'i pranojë ato. Liria e shtypit i siguron publikut një prej mënyrave më të mira të zbulimit dhe krijimit të opinionit për idetë dhe qëndrimet e udhëheqësve politikë.“

Sürek dhe Özdemir kundër Turqisë [Dhoma e Madhe], 1999  

Sürek dhe Özdemir kundërTurqisë [Dhoma e Madhe], Kërkesat nr. 23927/94 dhe 24277/94, gjykimi i 8 korrikut 1999

Pronari dhe kryeredaktori i një gazete u ankuan në Gjykatën Evropiane për të Drejtat e Njeriut pasi u dënuan nga autoritetet kombëtare në Turqi me gjashtë muaj burgim dhe një gjobë secili. Ata u dënuan për shpërndarjen e propagandës kundër integritetit të shtetit dhe nxitjen e terrorizmit, pas publikimit të një interviste të një anëtari të Partisë së Punëtorëve të Kurdistanit (PKK), një organizatë e shpallur e paligjshme në Turqi. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut konstatoi se kishte pasur shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58278

Legal summaries and comments: https://globalfreedomofexpression.columbia.edu/cases/surek-ozdemir-v-turkey/

“Gjykata i ka kushtuar vëmendje të veçantë termave të përdorur në këto nene dhe kontekstin e botimit të tyre, duke marrë parasysh rrethanat e cështjeve të paraqitura për gjykim, sidomos vështirësitë që lidhen me luftën ndaj terrorizmit. Ajo konstaton se shkrimet e kontestuara nuk përmbajnë asnjë aluzion ndaj përdorimit të dhunës, rezistencës së armatosur apo kryengritjes, dhe se ato nuk përbëjnë gjuhë urrejtjeje e cila, në pikëpamjen e gjykatës, është elementi thelbësor që duhet marrë në konsideratë.“

Bayar dhe Gürbüz kundër Turqisë, 2012  

Bayar dhe Gürbüz kundër Turqisë, Kërkesat nr. 37569/06, Vendimi i 27 nëntorit 2012

Kërkuesit, të cilët ishin pronari dhe kryeredaktori i një gazete të përditshme, u gjobitën për shkak se gazeta e tyre kishte botuar dy artikuj që gjykatat vendase i përshkruanin si përcjellëse të deklaratave nga një organizatë e paligjshme të armatosur. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut konstatoi se, duke i gjobitur ata për botimin e këtyre deklaratave, Turqia kishte shkelur Nenin 10.

Vendimi (vetëm në frengjisht): http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-114773

Legal summaries and comments:

“artikulli i kundërshtuar lidhej me PKK dhe shprehte një thirrje për përdorimin e forcës së armatosur si një mjet për të arritur pavarësinë kombëtare të Kurdistanit. (...). Në një kontekst të tillë, përmbajtja e artikullit duhet të shihet si e aftë të nxitë dhunë të mëtejshme në rajon. Me të vërtetë, mesazhi që i përcillet lexuesit është se përdorimi i dhunës është një masë e domosdoshme dhe e përligjur e vetëmbrojtjes nga agresori. Në këtë vështrim, Gjykata konstaton se arsyet e paraqitura nga shteti i paditur për dënimin e aplikantit janë të përshtatshme dhe të mjaftueshme për të argumentuar një ndërhyrje në të drejtën e aplikantit për lirinë e shprehjes. Gjykata përsërit se vetë fakti që “informacioni“ ose “idetë“ fyejnë, shokojnë apo shqetësojnë nuk mjafton për të justifikuar këtë ndërhyrje (shih paragrafin 36 më lart). Megjithatë, çështja në fjalë në këtë rast është nxitja e dhunës.“

Rasti i Sürek kundër Turqisë (Nr. 3), 1999  

Sürek kundër Turqisë (Nr. 3), Aplikimi nr. 24735/94, Vendimi i 8 korrikut 1999

Pronari i një gazete është akuzuar nga autoritetet turke për shpërndarjen e propagandës kundër pandashmërisë së shtetit dhe është urdhëruar të paguajë një gjobë. Dënimi ishte pasojë e një komentari që u botua në gazetën që kishte në pronësi. Gjykata konstatoi se interesat në mbrojtjen e sigurisë kombëtare dhe integritetit territorial, në kontekstin specifik të rastit, ishin proporcionale me kufizimin e lirisë së shprehjes, pasi gjuha e artikullit nuk ishte vetëm fyese, tronditëse ose shqetësuese, por kishte edhe aftësinë të nxiste dhunën.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58281

Legal summaries and comments: https://rm.coe.int/168007ff48

Pornografia dhe blasfemia mund të kufizohen për të mbrojtur shëndetin ose moralin

“(...) në kontekstin e besimeve fetare, në mënyrë legjitime mund të përfshihet detyra për të shmangur sa më shumë fjalët me përmbajtje fyese, të pallogjikshme apo profane për të tjerët, mbi objektet e kultit (...). (...) Shteteve Kontraktuese përgjithësisht kanë në dispozicion një hapësirë më të gjerë vlerësimi e njohjeje për rregullimin e lirisë së shprehjes për tematikat që mund të ofendojnë bindjet tejet personale brenda sferës së moralit apo sidomos të fesë.
Për më tepër, ashtu si në fushën e moralit, dhe ndoshta në një shkallë edhe më të madhe, nuk ekziston një koncept evropian uniform për kërkesat e “mbrojtjes së të drejtave të të tjerëve“ nga sulmet ndaj bindjeve të tyre fetare. (...). “

Wingrove kundër Mbretërisë së Bashkuar, 1996  

Wingrove kundër Mbretërisë së Bashkuar, Aplikimi nr. 17419/90, Vendimi i 25 nëntorit 1996

Nigel Wingrove, një regjisor britanik, shkroi skenarin dhe drejtoi një film të shkurtër me titull “Vizioni i ekstazës“. Bordi Britanik i Klasifikimit të Filmit nuk pranoi të certifikonte filmin pasi konstatoi se shkelte ligjin penal të blasfemisë. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut mbështeti refuzimin e Bordit për të lëshuar një certifikatë klasifikimi, duke arsyetuar se ndërhyrja ishte përshkruar siç duhet me ligj dhe kishte ndjekur qëllimin legjitim të mbrojtjes së besimit të krishterë nga shprehjet blasfemike.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-58080

Legal summaries and comments:

“Gjykata më tej vëren se aplikanti e kishte patur mundësinë që ta shmangte dëmin dhe, rrjedhimisht, dënimin duke vazhduar gjihsesi veprimarinë e tij, në rast se do të siguronte që asnjë nga fotografitë [pornografike] të mos ishin të disponueshme në faqen e lirë të vrojtimit (ku nuk ka kontroll për moshën). Ai zgjodhi të mos e bënte këtë, patjetër, sepse shpresonte të tërhiqte më shumë klientë duke i lënë fotografitë në faqen e lirë të vrojtimit.“

Perrin kundër Mbretërisë së Bashkuar, 2005  

Perrin kundër Mbretërisë së Bashkuar, Aplikimi nr. 5446/03, Vendimi i 18 tetorit 2005

Rasti përfshinte të drejtat e lirisë së shprehjes të një individi që ishte botuesi i një faqe interneti pornografike. Faqja e internetit përmbante në faqen e saj të parë foto të lira të koprofisë, koprofagisë dhe seksit oral, prandaj botuesi u dënua në Mbretërinë e Bashkuar me 30 muaj burgim, në bazë të Aktit të Publikimeve të Pahijshme. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut vendosi unanimisht për rrëzimin e kërkesës.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-70899

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-3684

Mbrojtja e të drejtave të fëmijëve ka rëndësi madhore

“Sipas pikëpamjes së Gjykatës, në rastet si ky, kur një vepër penale është kryer nga një autor i mitur i cili nuk ka arritur moshën statutore të përgjegjësisë penale dhe që nuk konsiderohet përgjegjës për veprimet e tij, e drejta e gazetarit për të ndarë informacion mbi një vepër të rëndë penale duhet t'i japë të drejtës së të miturit mbrojtje efektive të jetës së tij private.
Nuk mund të ketë shumë dyshime se nxjerrja e emrit të të miturit në shtyp, në mënyrë të përsëritur, në lidhje me ngjarjen e dënueshme (...) ishte veçanërisht i dëmshëm për zhvillimin moral dhe psikologjik të nipit të gjetur të z. V. dhe për jetën e tij private.


Nga sa më sipër, Gjykata del në përfundimin se publikimi nga aplikanti i emrave të autorëve të mitur dhe i funksionit zyrtar të familjarëve të tyre nuk ka dhënë ndonjë kontribut në diskutimin e një teme me shqetësim të ligjshëm publik. Ndonëse ky informacion ishte botuar më parë nga gazeta të tjera, detyrimi civil ndaj aplikantit u argumentua në rrethanat e nevojës për të parandaluar transmetimin e mëtejshëm në shtyp të detajeve të jetës private të paditësve“.

Aleksey Ovchinnikov kundër Rusisë, 2010  

Aleksey Ovchinnikov kundër Rusisë, Aplikimi nr. 24061/04, Vendimi i 16 dhjetorit 2010

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut konstatoi se nuk kishte shkelje të së drejtës së lirisë së shprehjes në një rast kur një gazetar u ankua për rezultatet e një padie civile për shpifje, ku u urdhërua të paguante një shumë (të vogël) për dëmin e shkaktuar. Artikujt në fjalë kishin të bënin me informacione nga ngjarje që përfshinin të miturit nga familjet e personave publikë.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-102322

“Edhe pse liria e shprehjes dhe konfidencialiteti i komunikimeve janë konsiderata parësore dhe përdoruesit e shërbimeve të telekomunikacionit dhe internetit duhet të garantojnë respektimin e privatësisë së tyre dhe lirinë e shprehjes, një garanci e tillë nuk mund të jetë absolute dhe duhet t'i japë shkas detyrimeve të tjera legjitime, të tilla si parandalimi i çrregullimit ose krimit ose mbrojtja e të drejtave dhe lirive të të tjerëve.“

K.U. kundër Finlandës, 2008  

K.U. Kundër Finlandës, Aplikimi nr. 2872/02, Vendimi i 2 dhjetorit 2008

Rasti ka të bëjë me dështimin e autoriteteve kombëtare në Finlandë për të mbrojtur të drejtën e privatësisë të të miturit, fotografia e të cilit u botua nga një person apo persona të panjohur në një faqe interneti, pranë një njoftimi që pretendonte se i mituri kërkonte marrëdhënie intime me një djalë të moshës së tij ose më të madh. Gjykatat kombëtare mbështetën refuzimin e ofruesit të shërbimit të internetit për zbulimin e identitetit të personit që ka postuar foton, detajet e kontaktit dhe njoftimin mashtrues. Refuzimi bazohej në legjislacionin në fuqi në atë kohë, të miratuar me qëllim të mbrojtjes së lirisë së shprehjes, legjislacionin që ndalonte zbulimin e identitetit të përdoruesve. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut në mënyrë unanime ka vendosur se ka patur shkelje të të drejtave të privatësisë së të miturit.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-89964

Legal summaries and comments:

Procedurat gjyqësore imponojnë detyrime më të rrepta për ata që raportojnë për publikun

“(...) do të ishte e pakonceptueshme të konsiderohet se nuk mund të ketë askund tjetër diskutime të mëparshme apo aktuale të tematikës së procedurave gjyqësore, qoftë në revista të specializuara, në shtypin e përgjithshëm ose në publik në përgjithësi. Mediat nuk janë të vetmet që kanë detyrën e dhënies së informacionit dhe ideve: edhe publiku ka të drejtë që t'i marrë ato”..

Dupuis dhe të Tjerët kundër Francës, Aplikimi nr. 1914/02, Aktgjykim i 7 qershorit 2007  

Dupuis dhe të tjerët kundër Francës, Aplikimi nr. 1914/02, Vendimi i 7 qershorit 2007

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut konsideroi se kishte pasur shkelje të nenit 10 në një rast ku gazetarët ishin gjobitur për shpërndarjen e informacionit të marrë në mënyrë të paligjshme, nga një hetim penal në pritje. Gjykata konstatoi se informacioni i publikuar kishte të bënte me një çështje me interes publik.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-80903

Legal summaries and comments:

“Duhet të merret parasysh se çdokush ka të drejtën e gëzimit të garancive për një proces gjykimi të drejtë të përcaktuar në nenin 6 § 1 të Konventës, proceset penale të të cilës përfshijnë të drejtën për një gjykatë të paanshme. (...) Sikurse në rastet kur [gjykata] pa patur rastin të shprehet, gjyjkata ve në dukje se “[kjo] duhet patur parasysh nga gazetarët kur komentojnë ndjekjen penale gjatë procesit të gjykimit, pasi nuk mund të kapërcehet caku i komenteve të lejueshme me deklarata të cilat mund të paragjykojnë, me apo pa qëllim, shanset që personi të marrë një gjykim të drejtë ose të minojë besimin e publikut në rolin që kanë gjykatat në administrimin e drejtësisë penale. (...)”.”

Dupuis dhe të Tjerët kundër Francës, Aplikimi nr. 1914/02, Aktgjykim i 7 qershorit 2007  

Dupuis dhe të tjerët kundër Francës, Aplikimi nr. 1914/02, Vendimi i 7 qershorit 2007

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut konsideroi se kishte pasur shkelje të nenit 10 në një rast ku gazetarët ishin gjobitur për shpërndarjen e informacionit të marrë në mënyrë të paligjshme, nga një hetim penal në pritje. Gjykata konstatoi se informacioni i publikuar kishte të bënte me një çështje me interes publik.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-80903

Legal summaries and comments:

Licencimi

Ekziston një mirëkuptim i ndërsjellët, i pasqyruar në sistemet ligjore evropiane dhe jurisprudencën e GJEDNJ-së, se nuk duhet të ketë sisteme licencimi për botimet e shtypura.

Shtetet nuk duhet të kenë të drejtë të vendosin për lëshimin në treg të një botimi të ri, i cili përfshin patjetër edhe botimin në internet, në të gjitha format dhe trajtat e tyre. Ky është parim themelor i lirisë së shtypit.

Megjithatë, ekziston gjithashtu një marrëveshje që duhet të ketë sistem licensimi për mediat elektronike. Ky kufizim argumentohet se vjen, ndër të tjera, nga çështja praktike e disponueshmërisë së kufizuar të spektrit të transmetimit dhe që sjell kufizime të tjera, siç është ekzistenca e legjislacionit kombëtar të transmetimit që rregullon kushtet shtrënguese të transmetimit (për shembull, kërkesa programimi kufizuese). Për zbatimin e këtij legjislacioni, në shtetet evropiane janë ngritur autoritete kombëtare të mbikëqyrjes së transmetimeve.

Neni 10, Paragrafi 1 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut

Liria e shprehjes


“(...) Ky nen nuk i pengon Shtetet të kërkojnë licencimin e ndërmarrjeve të transmetimit audioviziv, televizionit apo kinemasë.

element cheieAspekte kryesore nga çështjet përkatëse të GJEDNJ-së:

Mohimi i regjistrimit për botim duhet të jetë një masë objektive dhe e parashikueshme “ligji përkatës duhet të japë tregues të qartë të rrethanave ku kufizime të tilla janë të lejueshme dhe, aq më tepër, kur pasojat e përmbajtjes, si në rastin konkret, duhet të bllokojnë plotësisht botimin e një botimi periodik. Kjo vjen për shkak të kërcënimit të mundshëm që kufizimet e tilla paraprake, nga vetë natyra e tyre, i bëjnë lirisë së shprehjes të garantuar me nenin 10”.

Gawęda kundër Polonisë, 2002  

Gawęda kundër Polonisë, Aplikimi nr. 26229/95, Vendimi i 14 marsit 2002

Çështja kishte të bënte me refuzimin e autoriteteve polake për të regjistruar titujt e dy botimeve periodike duke argumentuar se titujt e tyre ishin “binin ndesh me realitetin“. Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut gjeti shkelje të nenit 10.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-60325

Legal summaries and comments:

Mediat audiovizive mund të rregullohen më me rreptësi sesa shtypi

​Shteteve u lejohet të rregullojnë me sistem licencimi mënyrën e organizimit të transmetimeve në territoret e tyre, veçanërisht në aspektet teknike (...). Aspektet teknike janë padyshim të rëndësishme, por dhënia ose refuzimi i një license mund të kushtëzohet edhe nga arsye të tjera, përfshirë çështje të tilla si natyra dhe objektivat e një stacioni të propozuar, audienca e tij potenciale në nivel kombëtar, rajonal ose lokal, nevojat e një audience të veçantë dhe detyrimet që rrjedhin nga instrumentet ligjore ndërkombëtare.

Rasti i Informationsverein Lentia dhe të Tjerët kundër Austrisë, 1993  

Çështja e Informationsverein Lentia dhe Të tjerëve kundër Austrisë, Aplikimi nr. 13914/88; 15041/89; 15717/89; 15779/89; 17207/90, Vendimi i 24 nëntorit 1993

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut gjeti një shkelje të nenit 10 nga autoritetet austriake në mbajtjen e monopolit audioviziv.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57854

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-9742

Pluralizmi - kyç për komunikimin e lirë të informacionit dhe ideve

(...) Gjykata ka theksuar shpesh rolin themelor të lirisë së shprehjes në një shoqëri demokratike, në veçanti ku përmes shtypit shërben për të dhënë informacione dhe ide me interes të përgjithshëm, që publiku ka të drejtë ta marrë (.. .). Një sipërmarrje e tillë nuk mund të realizohet me sukses nëse nuk bazohet në parimin e pluralizmit, për të cilin Shteti është garantuesi themelor. Ky vëzhgim është i vlefshëm sidomos për mediat audio-vizive, programet e të cilave shpesh transmetohen shumë gjerë” Rasti i Informationsverein Lentia dhe të Tjerët kundër Austrisë, 1993  

Çështja e Informationsverein Lentia dhe Të tjerëve kundër Austrisë, Aplikimi nr. 13914/88; 15041/89; 15717/89; 15779/89; 17207/90, Vendimi i 24 nëntorit 1993

Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut gjeti një shkelje të nenit 10 nga autoritetet austriake në mbajtjen e monopolit audioviziv.

Vendimi: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-57854

Legal summaries and comments: http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=002-9742

In order to promote its content and to allow using it in any derivative works as much as possible, this brochure is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.